Z Wikipedii

Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego

Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego
Rok założenia	1851
Adres	ul. Bracka 12/302 31-005 Kraków tel. (012) 633-19-57
Adres e-mail	tbsp@tbsp.pl
Prezes Towarzystwa	Katarzyna Daniec
Teksty na Wikiźródłach
Strona www

Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (TBSP, TBSP UJ) - najstarsze i największe koło naukowe w Polsce, działające na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

Władze

TBSP UJ składa się z kilkunastu sekcji tematycznych, których zakres działania odpowiada przeważnie poszczególnym gałęziom prawa. Najwyższym organem jest walne zebranie, które wybiera na roczną kadencję stałych członków zarządu (prezesa, wiceprezesa ds. naukowych, wiceprezesa ds. organizacyjnych, skarbnika, bibliotekarza), komisję rewizyjną i sąd koleżeński. W skład zarządu wchodzą także przewodniczący sekcji tematycznych. Opiekę nad TBSP UJ ze strony uczelni sprawuje kurator, powoływany uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 2000 r. funkcję Kuratora pełni prof. Andrzej Zoll.

Historia

TBSP UJ powstało w dniach 19 czerwca - 1 lipca 1851 roku.

Od samych swych początków TBSP zajmowało się działalnością biblioteczną i samokształceniową - celem było zorganizowanie i wyposażenie niezależnej biblioteki prawniczej dla polskich studentów prawa na zgermanizowanym Uniwersytecie Jagiellońskim przed nastaniem Autonomii galicyjskiej.

Działalność była prowadzona dzięki składkom członkowskim oraz licznym donacjom profesorów. Księgozbiór systematycznie się rozrastał, znalazły się w nim także niezwykle cenne pozycje, m.in. z XVII i XVIII wieku. Poszerzały się również horyzonty i pole działalności. Jeszcze w latach 90. XIX wieku Towarzystwo zaczęło organizować konkursy naukowe, krasomówcze, odczyty i zjazdy naukowe. Aktywnie uczestniczyło w patriotycznych inicjatywach w Galicji. Później zajęło się również działalnością wydawniczą, głównie powielając skrypty.

W latach 1914-15, gdy zamknięto Uniwersytet Jagielloński, TBSP nie przestało funkcjonować- na ten czas jednak przeniosło swą siedzibę do Wiednia.

W latach międzywojennych Towarzystwo przeżywało swój rozkwit. W 1928 roku, dzięki zapisowi swego długoletniego Kuratora - prof. Edmunda Krzymuskiego, TBSP stało się właścicielem kamienicy przy ul. Jabłonowskich 5 w Krakowie.

W czasie II wojny światowej Towarzystwo włączyło się w akcję tajnego nauczania, udostępniając w tym celu swój księgozbiór, tj. tę jego część którą ocalono przed zarekwirowaniem.

Po wojnie TBSP początkowo dynamicznie rozwijało swą działalność, rewindykowano kamienicę i księgozbiór. W roku 1950 formalnie zlikwidowano TBSP, na kilka miesięcy przed planowanym obchodem stulecia Towarzystwa. Budynek przejął Uniwersytet, księgozbiór - Biblioteka Jagiellońska a powielarnię skryptów zlikwidowano. Jednak tradycje TBSP nieformalnie kontynuowały działające koła naukowe karnistów i historyków prawa.

W roku 1957 TBSP oficjalnie reaktywowano. Podjęto częściowo skuteczne starania o odzyskanie księgozbioru. Od tej też chwili TBSP nie jest samodzielnym bytem prawnym, ale jednostką organizacyjną Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W roku 2001 TBSP obchodziło uroczyście 150-lecie swojego powstania.

Obecnie TBSP skupia kilkuset studentów, prowadzi działalność samokształceniową, biblioteczną i wydawniczą.

Członkami TBSP UJ byli m.in.: prof. Fryderyk Zoll (senior) , prof. Edmund Krzymuski, prof. Władysław Wolter, prof. Stanisław Grodziski, prof. Andrzej Zoll, prof. Andrzej Mączyński, prof. Kazimierz Opałek, prof. Paweł Sarnecki, prof. Aleksander Lichorowicz, prof. Edward Drozd.

Siedziba TBSP UJ

Kamienica przy ul.Jabłonowskich 5 - siedziba TBSP UJ w latach 1928-1939 i 1945-1950

1851-1890 - przedpokój w Collegium Iuridicum (ul. Grodzka 53)
1890-1903 - sala nr 35 w Collegium Novum (ul. Gołębia 24)
1903-1925 - sala w Collegium Nowodworskiego (ul. św.Anny)
1914-1915 - mieszkanie Wiktora Medweckiego w Wiedniu
1925-1928 - sala w kamienicy na ul. Grodzkiej 20
1928-1939 - kamienica po prof. dr Edmundzie Krzymuskim na ul. Jabłonowskich 5
1945 - sala w "Żaczku" przy al.3 Maja
1945-1950 - kamienica po prof. dr Edmundzie Krzymuskim na ul. Jabłonowskich 5
od 1957 - 2 sale w budynku na ul. Olszewskiego 2
2003 - sala 303 na ul. Krupniczej 2
obecnie - sala numer 302 w Pałacu Larischa na ul. Brackiej 12

Kuratorzy TBSP UJ

1851-1863 prof. dr Julian Dunajewski,
1863-1876 prof. dr Fryderyk Zoll (senior),
1876-1886 prof. dr Maksymilian Zatorski,
1886-1889 prof. dr Maurycy Fierich,
1889-1892 prof. dr Lotar Dargun,
1892-1928 prof. dr Edmund Krzymuski,
1928-1934 prof. dr Kazimierz Władysław Kumaniecki,
1934 funkcję kuratora pełnił prof. dr Jerzy Lande,
1934-1939 prof. dr Władysław Wolter,
1945-1947 prof. dr Władysław Wolter,
1947-1948 prof. dr Jerzy Langrod,
1948-1950 prof. dr Michał Patkaniowski,
1957-1967 prof. dr Władysław Wolter,
1967-1970 prof. dr Konstanty Grzybowski,
1970-1994 prof. dr Stanisław Włodyka,
1994-2000 vacat (nieformalną opiekę sprawował prof. dr hab. Janusz Sondel),
od 2000 r. prof. dr hab. Andrzej Zoll.

Sekcje w ramach TBSP UJ

Pałac Larischa, obecna siedziba TBSP UJ

- Sekcja Filozofii Prawa
- Sekcja Historii Państwa i Prawa
- Sekcja Kryminalistyki
- Sekcja Kryminologii
- Sekcja Logiki
- Sekcja Prawa Międzynarodowego Publicznego i Praw Człowieka
- Sekcja Postępowania Karnego
- Sekcja Prawa i Polityki Penitencjarnej
- Sekcja Prawa Cywilnego
- Sekcja Prawa Gospodarczego i Handlowego
- Sekcja Prawa i Postępowania Administracyjnego
- Sekcja Prawa Karnego
- Sekcja Prawa Konstytucyjnego
- Sekcja Prawa Medycznego
- Sekcja Prawa Ochrony Konkurencji i Konsumentów
- Sekcja Prawa Podatkowego
- Sekcja Prawa Pracy
- Sekcja Prawa Rolnego
- Sekcja Prawa Rzymskiego
- Sekcja Prawa Unii Europejskiej
- Sekcja Prawa Ustrojowego Porównawczego
- Sekcja Prawa Własności Intelektualnej
- Sekcja Postępowania Cywilnego
- Sekcja Socjologii Prawa

Biblioteka TBSP UJ

Historia Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa UJ, jak zresztą sama nazwa wskazuje, związana była z działalnością edukacyjną i biblioteczną. Realia XIX wieku wymusiły na ówczesnych studentach powołanie Towarzystwa – którego celem również było stworzenie księgozbioru, który mógłby zapewnić najuboższym adeptom prawa możliwość zdobywania niezbędnej wiedzy.

Księgozbiór przeżywał burzliwe dzieje, nieodmiennie związane z losem Towarzystwa, Uniwersytetu i samej Rzeczpospolitej. W czasach największej świetności, tj. pod koniec XIX wieku, liczył ponad 3000 pozycji, w tym tak drogocenne starodruki jak: De iure belli ac pacis Hugo Grocjusza z 1626 r., Constitutio Criminalis Theresiana z 1769 r. Towarzystwo otrzymało nawet przywilej wybrania sobie dubletów dzieł prawniczych z Biblioteki Jagiellońskiej, a także regularnie otrzymywało publikacje Akademii Umiejętności.

Niestety, tragiczne skutki zawieruchy II wojny światowej, następnie komunistycznej ustawy z 1950 roku, likwidującej m.in. Towarzystwo w ramach „unifikacji ruchu młodzieżowego”, okazały się fatalne dla Biblioteki, której najcenniejsze pozycje znalazły się w rękach prywatnych bądź zasiliły księgozbiory innych bibliotek. Mimo wznowienia oficjalnej działalności Towarzystwa jako koła naukowego w ramach Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego nie udało się nigdy odzyskać tych strat.

Obecnie Towarzystwo dalej prowadzi działalność biblioteczną i udostępnia swoje zbiory studentom. Warunki korzystania z księgozbioru reguluje Regulamin korzystania z Biblioteki TBSP UJ. Same zbiory zakwalifikowane są do pięciu katalogów:

1. Katalog starych wydawnictw, liczący ok. 60 pozycji wydanych przed 1989 r., w tym XIX wiecznych pozostałości po dawnym księgozbiorze TBSP UJ;

2. Katalog komentarzy, liczący ok. 40 pozycji – komentarzy dotyczących aktualnie obowiązujących ustaw w RP;

3. Katalog monografii, liczący ok. 220 pozycji – monografii dotyczących wszystkich dziedzin prawa polskiego i praw obcych, a także dzieła o tematyce nieprawniczej;

4. Katalog encyklopedii, słowników i leksykonów, obejmujący kilkanaście pozycji, w tym słowników prawniczych dla języków: angielskiego, niemieckiego i francuskiego, a także leksykonów z zakresu specjalistycznych dziedzin;

5. Katalog czasopism, składający się z otrzymywanych czasopism nadsyłanych przez zaprzyjaźnione wydawnictwa, a także z redagowanego przez TBSP UJ Zeszytów Prawniczych.

Księgozbiorem opiekuje się Bibliotekarz – członek Zarządu TBSP UJ. W początkach istnienia Towarzystwa to on kierował jego pracami (Po 1898 r. Zarządowi przewodniczy Prezes). Słynnymi Bibliotekarzami z tamtego okresu byli m.in. Władysław Abraham, Juliusz Leo oraz Stanisław Estreicher^[1].

Przypisy

1. ↑ J. Halberda, J. Malec (red.), G. Russek, 150 lat dziejów Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wyd. Zakamycze 2001

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona TBSP UJ,
  
• informacja o TBSP UJ na stronie Rady Kół Naukowych UJ