Z Wikipedii

Niektóre informacje występujące w tym haśle uznano za kontrowersyjne. Uzasadnienie tej decyzji znajduje się na stronie Wikipedia:Artykuły kontrowersyjne lub na stronie dyskusji. Jeśli możesz, przeredaguj go zgodnie z zasadami neutralnego punktu widzenia.

Teorie geotektoniczne mają na celu wyjaśnienie obecnej budowy Ziemi – w szczególności rozmieszczenia lądów i oceanów, oraz mechanizmów powstawania gór. Ogólnie podzielić je można na fiksycyzm i mobilizm. Teorie fiksycystyczne (lub inaczej permanencji) zakładają stałe położenie kontynentów, z kolei teorie mobilistyczne zakładają ciągły ich ruch.

Obecnie najbardziej liczącą się teorią jest teoria tektoniki płyt, a wśród uważanych za pseudonaukowe teorii alternatywnych dominuje teoria ekspandującej Ziemi.

[edytuj] Krótki przegląd teorii geotektonicznych

• hipoteza kontrakcji – Ziemia ochładza się, wskutek czego kurczy się, co powoduje zaburzenia tektoniczne.
• hipoteza izostazji – przyczyny napięć w skorupie ziemskiej to wyrównywanie się mas.
• hipoteza permanencji – kontynenty i oceany istnieją od początku Ziemi
• hipoteza epejrogenezy – regresje i transgresje morskie spowodowane są pionowymi ruchami skorupy ziemskiej.
• hipoteza pomostowa – początkowo całą powierzchnię Ziemi zajmowały kontynenty, część z nich zapadła się jednak na przełomie mezozoiku i kenozoiku.
• teoria Wegenera – kontynenty przemieszczają się pod wpływem ruchu obrotowego Ziemi.
• hipoteza oscylacji – podłoże cyklicznie podnosi się i opada z powodu prądów konwekcyjnych magmy.
• hipoteza undacji – materia płaszcza Ziemi różnicuje się, co powoduje przemieszczenia warstw i wypiętrzanie łańcuchów górskich.
• teoria tektoniki płyt – powstała na podstawie hipotezy Wegenera, płyty skorupy ziemskiej bez ustanku zderzają się (łączą) i rozchodzą.
• teoria ekspandującej Ziemi – Ziemia stale się powiększa, co spowodowało rozerwanie superkontynentu i powstanie oceanów.

Należy podkreślić, że wszystkie wymienione teorie starają się wyjaśnić rzeczywiste fakty obserwowane na Ziemi i objaśnić jej rozwój w czasie geologicznym, natomiast tylko tektonika płyt tłumaczy przyczyny tych zjawisk.