Tempo (muzyka)
Z Wikipedii
Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany. Tradycyjnie tempo określa się włoskimi nazwami,które związane ze sposobem wykonania utworu, opisują tempo w sposób przybliżony.
W różnych szkołach i w różnych okresach historycznych różnie je interpretowano. Ściślejsze określenie tempa stało się możliwe od czasu wynalezienia metronomu. Rzadko jednak podaje się ścisłą częstość, raczej przedział częstości, interpretację zostawiając grającemu.
Tempo można wyznaczać za pomocą:
- wartości bezwzględnych mierzonych za pomocą metronomu
- słownych określeń w języku włoskim
- poprzez określenie czasu trwania utworu np. ca = 15 (cały utwór ma trwać około 15 minut)
Sposób pierwszy i trzeci wyznaczają tempo bezwzględne, drugi zaś tempo względne, które odczuwamy indywidualnie.
| nazwa włoska | znaczenie | ilość jednostek metrycznych na minutę (BPM)* |
|---|---|---|
| Tempa wolne | ||
| grave | ciężko, poważnie | |
| largo | szeroko |
|
| lento | powoli |
|
| adagio | wolno |
|
| Tempa umiarkowane | ||
| andante | w tempie spokojnego kroku |
|
| andantino | nieco szybciej niż andante | |
| moderato | umiarkowanie |
|
| allegretto | ruchliwie |
|
| Tempa szybkie | ||
| allegro | ruchliwie, wesoło |
|
| vivo vivace |
żywo, szybko | |
| presto | śpiesznie |
|
| presto vivacisimo | bardzo żywo | |
| prestissimo | bardzo szybko |
|
* Częstości mogą się zmieniać w zależności od źródeł.
Tempo podaje się nad pięciolinią zaraz za kluczem. Jest to określenie: słowne, podane według skali metronomu (przedziały dla różnych temp wskazują ilość jednostek metrycznych, jakie mają zmieścić się w jednej minucie) lub oba sposoby na raz.
Określenia tempa mogą być dodatkowo modyfikowane określeniem uzupełniającym:
- assai – dość
- meno – mniej, np. meno vivo – nie tak prędko
- molto – bardzo
- non molto' – nie bardzo, np. allegro non molto – nie bardzo ruchliwie
- non tanto – nie zanadto
- non troppo – nie zanadto
- piú – więcej,bardziej np. piú adagio – bardziej, więcej niż adagio
- poco a poco – coraz bardziej, np. poco a poco ritardando – coraz bardziej zwalniając
- poco un poco – trochę, np. poco un poco animato trochę ożywiając
- quasi – jakby
Chwilowe zmiany tempa podaje się pod pięciolinią na początku odcinku tekstu muzycznego, którego one dotyczą. Używa się następujących określeń:
- accelerando – przyśpieszyć
- allargando – rozwlec
- animato – ożywić
- doppio movimento – dwa razy szybciej
- meno mosso – mniej ruchliwie
- morendo – zmienić
- piú mosso – bardziej ruchliwie
- poco un poco mosso – stopniowo przyspieszyć
- rallentando (rall.) – stopniowo zwolnić
- ritardando (rit.) – spowolnić
- ritenuto – zwolnienie
- stringendo – pędzić, coraz gwałtowniej
- tenuto (ten.) – wytrzymać, przetrzymać
Powrót do poprzedniego tempa zaznacza się określeniem: a tempo lub tempo primo.
We współczesnej literaturze pojawia się trend odchodzenia od włoskiej terminologii i zastępowania jej terminologią w językach narodowych. Na przykład zamiast vivo – żwawo po polsku lub vigorously w literaturze angielskiej.
[edytuj] Zobacz też
| CES 2009 : wyrzuć ładowarkę, czyli prąd bez kabli |
|
Kłębowiska kabli od ładowarek to widok, który wkrótce odejdzie w niepamięć. Wszystko za sprawą Powermat, czyli specjalnych mat które pozwalają bezprzewodowo ładować baterie różnych urządzeń. Wystarczy podłączyć Powermat do kontaktu i położyć na nią telefon czy odtwarzacz muzyczny z nałożonym specjalnym uchwytem. Drogą indukcji magnetycznej rozpocznie się proces ładowania baterii.
|
| CES 2009 : LG rozpocznie produkcję ekranów OLED 15" |
|
Firma LG Display jest u progu rozpoczęcia komercyjnej produkcji 15-calowych paneli OLED, których przeznaczeniem będzie użycie w odbiornikach telewizyjnych oraz laptopach. Korporacja ogłosiła to na trwających pokazach CES 2009. 15-calowy panel AMOLED, który wejdzie wkrótce do produkcji seryjnej powinien być dostępny w drugiej połowie tego roku. Ma on obraz panoramiczny 16:9 HD oraz grubość 1,4mm
|
| CES 2009 : Hardcore Reactor PC chłodzony jest pochodną nafty |
|
Wszyscy wiemy, że komputery i płyny nie lubią się za bardzo. Na Consumer Electronics Show poddano to jednak pod wątpliwość. Mamy tutaj całkowicie zanurzony komputer. Wszystkie z jego podzespołów mają bezpośredni kontakt z płynem, który nie przewodzi prądu. System Reactor chołodzony jest płynem będącym niepalną pochodną nafty. Pracuje w nim m.in. czterordzeniowy procesor Inter Quad-core oraz poddane overclockingowi karty graficzne Nvidii połączone poprzez SLI. Ponadto komputer posiada dysk SSD 256 GB.
|
| CES 2009 : trójwymiarowy obraz z kamery internetowej |
|
W dzisiejszych czasach kamery internetowe są niemalże standardem. Jak się jednak okazuje można pójść nieco dalej. Na pokazach CES zaprezentowano kamerę generującą trójwymiarowy obraz, który ogląda się w specjalnych okularach. To kamera z dwojgiem oczu. Łączy ona obraz dzięki procesorowi, a system widzi ją jako pojedynczy webcam. Można jej zatem używać z komunikatorami MSN i Skype lub zamieszczać filmy na YouTube.
|
| CES 2009 : mini-laptop Sony Vaio P przestaje być tajemnicą |
|
W środowy wieczór na pokazach CES Sony zdjęło zasłonę tajemnicy z długo oczekiwanego mini-laptopa Vaio serii P. Ten maleńki komputer posiada 8-calowy ekran, wymiary 24x11 i grubość 2 centymetrów. Według Sony on jest tak poręczny, że można go nosić w kieszeni marynarki lub damskiej torebce, a zwiększona szerokość pozwala na zastosowanie nieco większej klawiatury.
|
wymiana linkow niezarejestrowana strona niezarejestrowana strona 906 brak hosta