Z Wikipedii

Stanisław Dobrzycki (ur. 30 marca 1875 w Krzęcinie koło Skawiny, zm. 15 lipca 1931 w Poznaniu), polski historyk literatury, profesor i rektor Uniwersytetu Poznańskiego, slawista.

Był synem Marcina (organisty) i Heleny z Podoskich. Uczęszczał do gimnazjum Św. Anny w Krakowie (1885-1893), następnie studiował filologię na Uniwersytecie Jagiellońskim (1893-1897), m.in. pod kierunkiem Jana Baudouina de Courtenay (opiekuna pracy doktorskiej) i Stanisława Tarnowskiego. Obronił doktorat na UJ w 1898 na podstawie pracy O mowie ludowej we wsi Krzęcinie; wcześniej przez rok studiował jeszcze filologię na uniwersytecie praskim. Pracował jako nauczyciel języka polskiego w Krakowie i Bochni (1899-1901); w 1901 wyjechał do Szwajcarii i został profesorem nadzwyczajnym oraz kierownikiem Katedry Języków i Literatur Słowiańskich na Uniwersytecie we Fryburgu. W 1906 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego, a w roku akademickim 1911/1912 był dziekanem Wydziału Filozoficznego. W 1909 bez powodzenia ubiegał się o Katedrę Historii Literatury Polskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim (po Stanisławie Tarnowskim).

W 1919 powrócił do Polski i został profesorem Uniwersytetu Poznańskiego. Kierował I Katedrą Historii Literatury Polskiej, w latach 1920-1921 był dziekanem Wydziału Filozoficznego, w roku akademickim 1924/1925 pełnił funkcję rektora, rok później - prorektora. Prowadził wykłady z historii literatury staropolskiej. W 1926 został wybrany na członka-korespondenta PAU, należał także do Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1920 członek zwyczajny, 1923-1926 sekretarz generalny). W listopadzie 1925 wyróżniono go jednogłośnym wyborem na przedstawiciela uniwersytetów europejskich na obchodach półwiecza Institut Catholique w Paryżu; 30-lecie pracy naukowej Dobrzyckiego uhonorowano wydaniem Księgi pamiątkowej ku uczczeniu 30-letniej pracy naukowej i nauczycielskiej Stanisława Dobrzyckiego (1928) i uroczystym jubileuszem na Uniwersytecie Poznańskim. W 1925 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim francuskiej Legii Honorowej. Był kuratorem i filistrem honorowym Korporacji Chrobria.

W pracy naukowej zajmował się historią literatury polskiego średniowiecza i Odrodzenia, literaturą ludową oraz metodologią badań literackich. Uważał, że na zjawiska literackie duży wpływ mają czynniki socjologiczne oraz warunki topograficzne. Zainicjował szerokie badania nad twórczością Kochanowskiego, m.in. pod kątem językowym; dokonał szczegółowej analizy hymnu Czego chcesz od nas, Panie. Analizował również twórczość innych autorów, zwłaszcza Mickiewicza; przygotował wydanie Żywotu Adama Mickiewicza autorstwa syna poety Władysława (1929-1931, 2 tomy). Zajmował się badaniem kolęd staropolskich i ich związkami z kolędami czeskimi. W czasie pracy w Szwajcarii współpracował z wydawaną tamże Encyklopedią Polską (1915-1919). W gronie jego uczniów byli m.in. Tytus Benni i Ludwik Bronarski.

Niektóre prace:

• Studia nad średniowiecznym piśmiennictwem polskim (1901)
• Spis literackich artykułów i rozpraw Mochnackiego (1903)
• Samogłoski nosowe w gwarze kilkunastu wsi góralskich w powiecie myślenickim i limanowskim (1905)
• Kochanowski w "Roxolankach" (1906)
• Pieśni Kochanowskiego (1906)
• "Nie-boska komedia" (1907)
• Z dziejów literatury polskiej (1907)
• Psałterz Kochanowskiego (1910)
• Sebastian Grabowiecki i jego "Rymy duchowne" (1910)
• Notatki do dziejów języka polskiego literackiego (1911)
• La letteratura polacca (1916)
• O kolędach (1923)
• Historia literatury polskiej (1927)
• Ze studiów o Kochanowskim (1929)

Synami Stanisława Dobrzyckiego byli Stanislaw, Jan (profesor cukrownictwa Politechniki Łódzkiej) i Jerzy (profesor historii nauki w Instytucie Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN); córka Irena została profesorem anglistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Corka Hanna była historykiem sztuki w Poznaniu. Corka Maria wyszla z maz za Stanislawa Kolbuszewskiego i mieszkala we Wroclawiu.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biogram na stronie Rektoratu UAM

[edytuj] Źródła

• Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A-J (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1983