Artykuły wyróżnione

Bluszcz irlandzki (ssp. hibernica) z owocami

Bluszcz pospolity (Hedera helix L.) – gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych (Araliaceae). Gatunek typowy dla rodzaju bluszcz (Hedera). Jest jedynym przedstawicielem rodziny araliowatych we florze Polski i jedynym pnączem o liściach zimotrwałych. Występuje w lasach całej Polski, gdzie podlega ochronie prawnej. Poza naturalnym zasięgiem obejmującym Europę i Azję Mniejszą jest gatunkiem inwazyjnym. Bluszcz pospolity uprawiany jest jako roślina doniczkowa, okrywowa, parkowa. W uprawie jest niewymagający, a jego walory podnosi wielość odmian uprawnych o różnorodnych kształtach i barwach liści, sposobach wzrostu i wymaganiach. Jest rośliną miododajną, leczniczą i kosmetyczną. Jest rośliną symboliczną, w tradycjach wielu narodów od dawna obecny zwłaszcza jako symbol wierności i trwałości życia. W starożytności odgrywał ważną rolę w kultach szeregu starożytnych bogów egipskich, greckich i rzymskich.

Przeczytaj cały artykuł...
Więcej artykułów na medal

Grafika na medal

Pory roku

Obecnie przypada okres fenologicznej zimy. Średnia temperatura dobowa spada poniżej 0°C. Niektóre zwierzęta zapadły w sen zimowy. Część pozostałych zmieniła miejsce bytowania. Trwa przerwa w wegetacji wywołana suszą fizjologiczną. Liście wielu drzew opadły. W tej temperaturze tempo fotosyntezy spada, ale w niezamarzniętych zbiornikach wodnych glony wykorzystują zwiększoną ilość biogenów po jesiennej cyrkulacji i zmniejszoną aktywność zooplanktonu, więc może nawet dojść do podlodowych zakwitów. Jednak bez dostępu do powietrza atmosferycznego w jeziorach o dużej ilości materii organicznej, o tafli lodu przykrytej śniegiem, może dojść do przyduchy. Obecne warunki sprzyjają organizmom kriofilnym.

Sylwetka badacza

Nikołaj Michajłowicz Przewalski (ros. Николай Михайлович Пржевальский) (ur. 12 kwietnia 1839 w Kimborowie koło Smoleńska - zm. 1 listopada 1888 w Karakoł) - rosyjski geograf, generał, badacz środkowej i wschodniej Azji. Członek Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego od 1864, od 1878 członek honorowy Petersburskiej Akademii Nauk.

Przemierzył łącznie ponad 33 tys. km, publikuąc książkowe relacje ze swoich wypraw, gromadząc wraz ze współpracownikami wielką kolekcję fauny (7,5 tys. eksponatów) i flory (16 tys. eksponatów), w tym ponad 200 nowych gatunków. Jednym z ważniejszych zadań tych ekspedycji było sporządzanie map i chociaż uznano je później za niezbyt staranne, to były to pierwsze mapy tych obszarów dostępne Europie. Największe znaczenie w jego badaniach przyrodniczych miało odkrycie gatunku dzikiego konia stepowego, nazwanego koniem Przewalskiego. Na jego cześć przemianowano miejscowość Karakoł, gdzie zmarł, na Przewalsk. Nazwa ta obowiązywała w latach 1889-1921 i 1939-1991. Za swoje zasługi odznaczony za życia honorowymi medalami naukowymi rosyjskimi i międzynarodowymi, przyjęty do rosyjskiej Akademii Nauk (1878) oraz awansowany na generała-majora (1886).

Przeczytaj cały artykuł...

Kącik zoologiczny

Kruk (Corvus corax) - duży ptak osiadły z rodziny krukowatych zamieszkujący w zależności od podgatunku:

• Corvus corax corax - Eurazja od Półwyspu Skandynawskiego, Wysp Brytyjskich i wschodniej Francji po Lenę (między Jenisejem a Leną oraz wokół Bajkału współwystępuje z C. c. kamtschaticus). Na południu granicę zasięgu stanowią Pireneje, Półwysep Apeniński, Półwysep Bałkański oraz północno-wschodnia Azja Mniejsza, Zakaukazie, północny Iran, środkowa Wołga oraz południowy Ural i Kazachstan. Współwystępuje z C. c. hispanus na Sardynii oraz prawdopodobnie na Korsyce i Sycylii. W Polsce szeroko rozpowszechniony, ale niezbyt liczny ptak lęgowy; jego liczebność jednak wzrasta.
• Corvus corax hispanus - Półwysep Iberyjski, Baleary i (wraz z C. c. corax) Sardynia
• Corvus corax laurencei (syn. C. c. subcorax) - wschodnia Grecja, Cypr, Turcja, Lewant, Mezopotamia, Iran i tereny od dolnej Wołgi i Zakaukazia po wschodni Kazachstan, Sinkiang, Afganistan, Pakistan i północno-zachodnie Indie
• Corvus corax tingitanus - północna Afryka
• Corvus corax canariensis - Wyspy Kanaryjskie
• Corvus corax varius - Islandia i Wyspy Owcze
• Corvus corax principalis - północna i wschodnia część Ameryki Północnej i Grenlandia
• Corvus corax kamtschaticus - wschodnia Syberia i Kamczatka oraz Mongolia, północna Mandżuria, dorzecze Amuru i Hokkaido. Między Leną i Jenisejem współwystępuje z C. c. corax.
• Corvus corax tibetanus - góry Azji Środkowej od Tien-Szanu po Pamir
• Corvus corax sinuatus - od Gór Skalistych po Nikaraguę.

Przeczytaj więcej o krukach

Człowiek i medycyna

Penicylina

Antybiotyki (z greki anti - przeciw, bios - życie) - związki chemiczne - naturalne, wytwarzane przez drobnoustroje, ale także syntetyczne, produkowane przez człowieka, które są stosowane w lecznictwie jako leki przeciwdziałające infekcjom wywoływanym przez drobnoustroje (najczęściej bakterie, ale także grzyby i pierwotniaki; wbrew powszechnemu mniemaniu antybiotyki nie przeciwdziałają wirusom). Bywają także używane profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym w przypadku osłabienia odporności, np. neutropenii, a także w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia.

Wikibooks i Wikiźródła

Inne portale tematyczne

Czym są portale? • Lista portali • Wikiprojekty

Artykuły

Artykuły wybrane:

• Zalecenia dotyczące nazewnictwa biologicznego
• Kategoryzacja taksonów
• Szablony haseł biologicznych

anatomia - antropologia - hydrobiologia - biochemia - biofizyka - bioinformatyka - biomatematyka - biotechnologia - botanika - cytologia - ekologia - etologia - ewolucja - fitopatologia - fizjologia - genetyka - mikrobiologia

inne...

Kategorie artykułów

Kategoria:Biologia

• Zwierzęta: Gąbki, Mięczaki, Nicienie, Płazińce, Stawonogi, Strunowce,
• Rośliny: Okrytonasienne, Nagonasienne, Paprotniki, Skrzypy, Widłaki, Mchy, Wątrobowce, Glewiki, Zielenice, Krasnorosty
• Protisty: Brunatnice,
• Grzyby: Porosty, Podstawczaki, Workowce

Anatomia, Biochemia, Biolodzy, Biologia komórki, Biologia molekularna, Botanika, Ekologia, Ewolucja, Fizjologia, Genetyka, Immunologia, Kynologia, Mikrobiologia, Ochrona przyrody, Rolnictwo, Zoologia

Pomóż zidentyfikować zdjęcia

Chcesz pomóc?

Jeśli chcesz współtworzyć portal biologiczny, budując przy tym i rozszerzając zasoby polskiej Wikipedii, pomóż nam opisać lub rozwinąć poniższe terminy.

• tutaj znajdziesz propozycje tematów
• brakujące:
  • z ekologii: obszar wylesiony
  • z zoologii: smolik szyszkowiec - kaczka domowa - danio królewski - danio perłowy
  • z botaniki: botanika stosowana - historia botaniki - apokarpia - bezlisty - paprocie cienkozarodniowe
• do poszerzenia: acydotrofizm - genom człowieka - łupież - preparat - szlak metaboliczny
  • z ekologii: ochrona środowiska naturalnego
  • z genetyki: alloploidy - białka receptorowe - dobór genetyczny - dobór osobniczy
  • zwierzęta: błyszczek elegancik - drzewica białolica - gęś domowa - gidran - linzang cętkowany - mroczek późny - zając polarny
  • rośliny: czerwiec - brezylka - kawa kongijska - kosaciec żółty - lepnica Schafta - uprawa zachowawcza
• do weryfikacji: ameby - Anonconotus alpinus - Carl Woese - lupulina

Jeśli chcesz opisać takson rośliny

zrób to wg wzoru Wikipedia:Standardy artykułów/roślina.

Opisując poszczególne taksony posługuj się szablonami umieszczonymi tutaj.

Zalążki

Szablony do oznaczania krótkich, zalążkowych artykułów: {{stub}}

Strona główna

Aby edytować stronę główną wikiportalu edytuj szablony zebrane na stronie: Portal:Biologia/Szablony

WikiProjekty

WikiProjekty związane z biologią:

• Przenoszenie list do tablic
• Wikiprojekt Botanika
• Wikiprojekt Dinozaury
• Wikiprojekt Kynologia
• Wikiprojekt Medycyna
• Wikiprojekt Paleontologia
• Wikiprojekt Zoologia

Zadania w WikiFaktorii:

• Zadbaj o jak największą różnorodność gatunków.
• Pobaw się w obrazkizację ilustrując biologiczne artykuły.
• Dodaj nową cegiełkę w biologicznym dziale biblioteki.
• Narysuj mapę zasięgu gatunku.
• Wiele artykułów czeka na infoboksy z opisem systematyki.

Kącik botaniczny

Rdest wężownik, odmiana 'Superba'

Polygonum maritimum

Rdest ziemnowodny

Rdest (Polygonum L.) jest rodzajem roślin należących do rodziny rdestowatych. Rośliny zaliczane do tego rodzaju mają bardzo zmienny wygląd, od roślin jednorocznych nie przekraczających 5 cm wysokości, przez 3-4 metrowe byliny, po zdrewniałe winorośle oplatające 20-30 metrowe drzewa.

Niektóre gatunki, w tym rdest wężownik, to rośliny lecznicze. Mieszanki ziołowe z dodatkiem kłącza wężownika stosowane są między innymi do płukania jamy ustnej i gardła, przy zapaleniu śluzówek, anginie i pleśniawkach. Jego odmiany są także cenionymi roślinami ozdobnymi.

Ciekawym przedstawicielem tego rodzaju jest rdest ziemnowodny, który wykształca dwie formy: wodną i lądową. Forma wodna występuje przeważnie na niżu w wodach stojących lub na łąkach okresowo podmokłych. Forma ziemna rośnie w szuwarach, rowach, na wilgotnych polach i siedliskach ruderalnych, preferuje gliniaste i wilgotne gleby nizinne.

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Polygonanae Takht. ex Reveal, rząd rdestowce (Polygonales Dumort.), rodzina rdestowate (Polygonaceae Juss.), podrodzina Polygonoideae Eaton, plemię Polygoneae Rchb., podplemię Polygoninae Horan., rodzaj rdest (Polygonum L.)^[1].

Przypisy

Przeczytaj więcej o rdestach

Ciekawostki

Ciekawostki ze świata zwierząt:

• ...pisklęta czubacza hełmiastego już po kilku godzinach po wykluciu potrafią nieźle latać?
• ...krowy morskie nazywano dawniej syrenami?
• ...wydry morskie owijają się wodorostami, żeby w czasie snu nie odpłynąć wraz z prądem?
• ...ptaki odżywiające się rybami, połykają je głową do przodu, żeby nie utknęły im w gardle?
• ...kormorany przynoszą swoim młodym wodę w dziobie?
• ...gołębie nie muszą odchylać głowy do tyłu pijąc wodę? Zasysają ją dziobem.