Poród - Nauka

Poród

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Noworodek przed odpępnieniem (przecięciem pępowiny)

Poród (również rozwiązanie, narodziny) - zakończenie ciąży. W wyniku porodu organizm potomny (noworodek) przemieszczany jest z macicy matki do środowiska zewnętrznego.

Poród może być postrzegany jako przeciwieństwo śmierci, jako że stanowi początek życia poza organizmem matki. W większości kultur wiek określany jest w odniesieniu do tego właśnie wydarzenia.

Za początek porodu uważa się moment wystąpienia regularnych bolesnych skurczów macicy, którym towarzyszą zmiany zachodzące w szyjce macicy, głównie jej skrócenie i rozwarcie.

Spis treści

[edytuj] Aspekty medyczne

[edytuj] Wstęp

Gałąź medycyny zajmująca się porodem nosi nazwę położnictwa. Lekarz specjalizujący się w przyjmowaniu porodów to położnik. Jego zadaniem jest wykrywanie potencjalnych patologii porodu wymagających rutynowych interwencji. Prowadzenie porodu fizjologicznego przebiegającego bez powikłań leży w kompetencjach położnej.

Poród jest naturalnym aktem i w większości przypadków nie należy spodziewać się jego komplikacji. Liczba interwencji podczas porodu powinna być ograniczona do minimum.

Nie należy z porodu czynić zjawiska patologicznego, co niestety stało się domeną współczesnej medycyny. Powikłania okołoporodowe, występujące tylko w niektórych przypadkach, czyni ona zjawiskiem niemalże powszechnym, i podnosi je do rangi argumentu na rzecz bezwzględnie koniecznej hospitalizacji kobiety ciężarnej oraz umedycznienia tego naturalnego procesu porodowego.

Zobacz też: położenie płodu, ustawienie płodu, ułożenie płodu, główka ustalona, główka w próżni, główka w cieśni, poród naturalny, poród domowy, poród lotosowy,

[edytuj] Pierwszy etap (okres) porodu

W typowym przebiegu poród u ludzi zaczyna się od delikatnych skurczów mięśni macicy. Pierwsze skurcze pojawiają się cykliczne i dość regularnie co około 10–30 minut i trwają ok. 40 sekund każdy. Czasami już na tym etapie dochodzi do przerwania błon płodowych i wypłynięcia przez szyjkę macicy płynu owodniowego, jednak często na tym etapie błony płodowe pozostają nienaruszone.

W trakcie tego etapu skurcze coraz bardziej się nasilają i stają się coraz częstsze, powodując coraz większy ból. Zazwyczaj, choć nie zawsze, pod koniec pierwszego etapu pojawiają się one co dwie minuty i trwają przez 70–90 sekund.

W trakcie skurczów, wydłużone w czasie ciąży mięśnie macicy zaczynają się kurczyć, zmniejszając jej rozmiary. Proces obkurczania macicy zaczyna się zwykle od jej szczytu i powoli rozszerza się ku dołowi. Po każdym skurczu mięśnie macicy ulegają częściowej relaksacji, ale za każdym razem stają się coraz krótsze. Powoduje to, że szyjka macicy coraz bardziej się rozszerza. Cykliczne skurcze trwają zwykle aż do momentu, gdy średnica otworu szyjki macicy osiągnie przynajmniej 10 cm.

W trakcie tego etapu porodu typowa matka zwykle przechodzi charakterystyczną serię zmian nastroju. Na początku zwykle jest bardzo podniecona. Później, gdy skurcze stają się silniejsze i bardziej bolesne, kobieta staje się skupiona i skoncentrowana. Pod sam koniec etapu większość matek przeżywa rodzaj kryzysu psychicznego objawiającego się silnym lękiem, że poród się nie uda, albo że one go nie wytrzymają. Objaw ten jest tylko dobrym sygnałem, że kończy się już pierwszy etap porodu.

Najprostszym sposobem przyspieszania pierwszego etapu, zazwyczaj najdłuższego w całym procesie porodowym, jest utrzymywanie kobiety w ruchu tak długo jak długo jest ona jeszcze w stanie chodzić. Ruch ten polega zwykle na spacerowaniu, ćwiczeniach rozciągających na piłce lekarskiej, trenowaniu oddechu potrzebnego przy drugim etapie porodu.

[edytuj] Drugi etap (okres) porodu

Zobacz też: Skurcze Alvareza, Skurcze Braxtona Hicksa

W drugim etapie dziecko jest wypychane z brzucha matki przez kanał rodny, poprzez zarówno skurcze macicy jak i bardzo silne wypychające ruchy przepony (zwane popularnie parciem). Zazwyczaj dziecko wychodzi z brzucha najpierw głową. Czasami jednak zdarza się nieprawidłowe ułożenie płodu i jako pierwsze na świecie pojawiają się stopy lub pośladki noworodka. W polskiej praktyce położniczej, nieprawidłowe ułożenie płodu było natychmiastowym wskazaniem do cięcia cesarskiego. Obecnie jednak uważa się, że w wielu przypadkach poród nieprawidłowo ułożonego dziecka jest całkowicie możliwy w normalny sposób.

Rozróżnia się kilka typów nieprawidłowego ułożenia płodu. Najczęstsze to ułożenie pośladkami do dołu z nóżkami podwiniętymi pod brzuszek dziecka (tzw. pełne odwrócenie płodu). Ułożenie Franka jest podobne do pełnego odwrócenia, jednak w tej pozycji nogi dziecka nie są skurczone lecz wyprostowane i skierowane w stronę głowy. Niekompletne odwrócenie ma miejsce wtedy, gdy jedna lub obie nóżki dziecka są wyprostowane ku dołowi, i to one jako pierwsze pojawiają się w kanale rodnym. Jeszcze innym położeniem jest pozycja obrócona. Dziecko jest w tej pozycji obrócone bokiem lub twarzą ku plecom matki, na skutek czego w kanale rodnym pojawiają się najpierw rączki lub ramiona dziecka. Ta ostatnia pozycja jest przeciwwskazaniem dla porodu naturalnego, gdyż istnieje tutaj duże ryzyko zawinięcia się kończyn dziecka w kanale rodnym i jego zaklinowania.

Drugi etap porodu może trwać do 2 godzin u pierworódki (kobiety, która jeszcze nie rodziła) i ok. 30 minut u wieloródki. Etap ten jest najbardziej bolesny i niebezpieczny dla matki i dziecka. Często na tym etapie podejmuje się decyzję o cięciu cesarskim, gdy np. dojdzie do zaklinowania dziecka w kanale rodnym na skutek złego ułożenia kończyn, albo gdy się okazuje, że główka dziecka jest większa od średnicy kanału rodnego.

Natychmiast po porodzie rozpoczyna się proces fizjologicznej adaptacji poporodowej dziecka, który trwa przez pierwsze 2–3 dni od urodzenia, polegający na rozpoczęciu samodzielnego oddychania, zmianach w funkcjonowaniu układu krwionośnego itp.

Stan dziecka po porodzie ocenia się wg skali Apgar, która jest oparta na pięciu parametrach. W Polsce oceny dokonuje się zwykle natychmiast po odcięciu pępowiny, a następnie po 15 minutach i po godzinie od porodu. Skala ta pomaga ocenić lekarzowi-położnikowi czy dziecko wymaga natychmiastowej interwencji pediatry, czy też można je bezpiecznie zostawić przy matce.

[edytuj] Trzeci etap (okres) porodu

Karmienie piersią w trzecim okresie porodu. Łożysko widoczne w misce (po prawej stronie).

Ostatni etap odbywa się około 15 minut do godziny po urodzeniu dziecka. W tym etapie macica wypycha łożysko. Zazwyczaj w tym czasie matka traci nie więcej niż 500 ml krwi. Bardzo ważne jest, aby organizm wydalił całe łożysko, gdyż fragmenty pozostające w macicy po porodzie mogą powodować krwotoki i infekcje. Dlatego położna zawsze sprawdza, czy wydalone łożysko jest kompletne.

Czasami zdarza się, że łożysko nie wychodzi w jednym kawałku, lecz zostało w trakcie wcześniejszych etapów porodu poszarpane na kilka fragmentów. W takim przypadku konieczne jest odessanie wnętrza kanału rodnego i macicy z resztek łożyska.

Dawniej uważano, że łożyska mogą być źródłem substancji leczniczych i były sprzedawane firmom zewnętrznym, głównie kosmetycznym, natomiast aktualnie takich praktyk już się nie stosuje ze względu na ryzyko zakażenia chorobami zakaźnymi (m in.wirusem HIV, HCV, HBV), a łożysko po porodzie razem z błonami płodowymi jest spalane w spalarni odpadów medycznych szpitala.

[edytuj] Po porodzie

Daniel Chodowiecki, Pokój położnicy, ok. 1770

W większości polskich szpitali jeszcze do niedawna istniał zwyczaj oddzielania matki od dziecka na ok. godzinę, nawet jeśli oboje byli zdrowi po porodzie. W tym czasie matka pozostawała na izbie porodowej pod opieką lekarza położnika, zaś dziecko było transportowane na oddział noworodkowy, gdzie lekarze pediatrzy poddawali je rutynowym testom i obserwacji. Dopiero gdy oboje uznawano za w pełni zdrowych, matka była transportowana na oddział noworodkowy i dostawała dziecko do pierwszego karmienia.

Obecnie coraz częściej odchodzi się od tej procedury, zastępując ją szybką oceną stanu dziecka, przez lekarza pediatrę, który jest wzywany natychmiast po pojawieniu się dziecka na świecie (lub nawet nieco wcześniej). Po tej wstępnej ocenie dziecko jest oddawane matce tak szybko jak to tylko możliwe, zaś wszystkie testy (pobranie próbek krwi itp.) są dokonywane na dziecku przytulanym do piersi matki. W tym wariancie oboje pozostają na oddziale porodowym przez ok. godzinę, po czym, o ile nie nastąpiły żadne komplikacje, są razem transportowani na oddział noworodkowy.

Pozostawanie matki przez dwie godziny po porodzie na oddziale porodowym wynika z faktu, że pierwsze chwile po porodzie mają kluczowe znaczenie dla obserwacji prawidłowego obkurczania się macicy, tamowania ewentualnych krwotoków i kontroli bólu. W tym czasie dokonuje się również zaopatrzenia naciętego wcześniej krocza oraz ewentualnego wyłyżeczkowania jamy macicy.

Zazwyczaj krótko po porodzie rodzice nadają niemowlęciu wybrane dla niego imię. Zdarza się, że mają przygotowane dwa zestawy imion, jedno dla chłopca a drugie dla dziewczynki.

Często znajomi i rodzina składają wizyty przynosząc prezent dla dziecka.

Przy porodzie metodą naturalną, który miał przebieg bez powikłań i w którym dziecko urodziło się w pełni zdrowe, oboje są zwykle wypisywani ze szpitala po 24–48 godzinach od porodu. W Polsce kobieta i dziecko są wypisywani ze szpitala nie wcześniej niż po upływie 48 godzin od momentu narodzin dziecka. Ma to związek z przeprowadzanymi w 3 dobie życia noworodka badaniami mającymi na celu wykrycie u dziecka ewentualnej fenyloketonurii lub hipotyreozy (wrodzonej niedoczynności tarczycy). W przypadku porodu przez cięcie cesarskie, matka zazwyczaj musi pozostawać w szpitalu przez minimum 5 dni i sama decyduje, czy chce zatrzymać w tym czasie dziecko przy sobie, czy też odesłać je do domu.

W wielu kulturach istotną rolę odgrywają rytuały inicjacyjne noworodków, między innymi obrzezanie czy chrzest.

[edytuj] Narodziny w czepku

Jeśli worek owodniowy nie pęknie podczas porodu, dziecko może urodzić się w nienaruszonych błonach. Mówi się wtedy, że dziecko "urodziło się w czepku." Czepek nie stanowi zagrożenia i może być łatwo usunięty przez położną. W średniowieczu czepek uznawano za zwiastun szczęścia dla dziecka. W niektórych kulturach wierzono, że chroni przed utonięciem. Często układano go na papierze i zachowywano jako pamiątkę dla dziecka. Obecnie często stosowana (i nie zawsze uzasadniona) praktyka przebijania pęcherza płodowego sprawia, że świecie zachodnim porody w czepku zdarzają się rzadko.

[edytuj] Znieczulanie

W związku ze względnie dużą wielkością ludzkiej czaszki oraz wynikającym z wyprostowanej postawy kształtem miednicy, poród jest u ludzi trudniejszy i bardziej bolesny dla matki, niż u innych ssaków. Wśród wielu metod ograniczania bólów porodowych są przygotowania psychologiczne, wsparcie emocjonalne, znieczulenie nadoponowe, znieczulenie rdzeniowe, podtlenek azotu, opioidy oraz techniki naturalne, jak technika Lamaze'a czy metoda Bradleya. Substancje chemiczne stosowane przy porodzie skutecznie eliminują ból porodowy, lecz nie pozostają bez negatywnego wpływu na organizm i psychikę noworodka.

[edytuj] Powikłania

Nie wszystkie porody przebiegają bez powikłań. W niektórych przypadkach pojawiają się różne komplikacje, które wymagają interwencji lekarza położnika.

Poród powolny – polega na bardzo długim przebiegu pierwszego etapu. Skurcze macicy są zbyt słabe lub występują zbyt rzadko, aby poszerzyć do odpowiednich rozmiarów kanał rodny. Poród powolny przyspiesza się poprzez stosowanie dopochwowych czopków nasączonych prostaglandyną lub stosowaniem kroplówki lub zastrzyków z oksytocyny.

Wycieńczenie porodowe – u dziecka – objawia się zwolnieniem lub wahaniami częstości akcji serca (którą monitoruje się przy pomocy aparatu KTG) oraz charakterystycznymi zmianami składu płynu owodniowego. Wycieńczenie porodowe jest często wskazaniem do nagłego przyspieszenia porodu oksytocyną lub wykonania cięcia cesarskiego.

Brak postępu drugiego etapu porodu – powstaje na skutek zbyt słabych skurczów macicy w tym etapie w wyniku czego główka lub inne części ciała dziecka nie są w stanie przecisnąć się przez otwór rodny. Powoduje to konieczność zastosowania technik porodu próżniowego, kleszczowego lub w najtrudniejszych przypadkach porodu cesarskiego.

W przeszłości znaczny odsetek kobiet umierał na skutek zakażenia poporodowego. Współczesny rozwój antyseptyki wyeliminował to zagrożenie niemal do zera.

Niespodziewane silne krwawienie podczas lub po porodzie może być śmiertelne w skutkach, jeśli brak jest natychmiastowej fachowej opieki medycznej. Znaczna utrata krwi prowadzi do wstrząsu hipowolemicznego, niedokrwienia najważniejszych organów i do śmierci, jeśli krwawienie nie jest w porę zatamowane i nie zostanie przeprowadzona transfuzja krwi. Wtórna niedoczynność przysadki mózgowej, wywołana zakrzepem w naczyniach przysadki, w wyniku wstrząsu hipowolemicznego nazywana jest zespołem Sheehana. Obecnie ze względu na aktywne zwalczanie wstrząsu to powikłanie jest wyjątkowo rzadkie.

[edytuj] Pozycje przy porodzie

Poród od strony techniczno-organizacyjnej może być przeprowadzany na kilka różnych sposobów.

Tradycyjnie w polskich szpitalach poród odbywa się zwykle na specjalnej konstrukcji fotelu porodowym, na którym kobieta jest umieszczana w pozycji półleżącej z nogami uniesionymi lekko do góry i przytroczonymi do specjalnych prowadnic.

W wielu kulturach (np. w Afryce) poród odbywa się tradycyjnie w pozycji kucznej. Kobieta w tej pozycji kurczy się z nogami na ziemi i trzyma się dłońmi żerdzi albo sznura. Taka pozycja jest naturalniejsza od pozycji na fotelu, ułatwia poród, gdyż dziecko jest w naturalny sposób wypychane z macicy przez siły grawitacji.

W coraz większej liczbie szpitali możliwy jest poród w wodzie, w którym kobieta w drugiej fazie porodu jest umieszczana w specjalnej wannie, w której może przyjmować dość dowolną pozycję. Poród w wodzie jest mniej bolesny i bardziej higieniczny.

[edytuj] Aspekty społeczne

Uczestnictwo ojca przy porodzie jest w czasach dzisiejszych całkowicie normalną rzeczą. Jednakże do lat 60. XX wieku w większości kultur zarówno ojcowie jak i inni mężczyźni z wyjątkiem lekarza nie mogli przebywać w miejscu porodu.

Wyjątkiem od tej reguły byli Poleszucy z Polesia. W dawnych czasach w owej kulturze żona rodziła dziecko siedząc na kolanach męża.

Współcześnie w Polsce, olbrzymia większość szpitali zachęca do tzw. porodu rodzinnego, czyli z obecnością ojca lub innej, dowolnie wybranej bliskiej osoby. Prawo decyzji o porodzie rodzinnym, jak i wybór osoby towarzyszącej należy do rodzącej kobiety. W wielu szpitalach istnieją systemy zachęt do porodu rodzinnego (np. specjalne sale, urządzone w bardziej "ciepły" sposób niż sale ogólne), z kolei w innych, wciąż wymaga się dodatkowych opłat za prawo do porodu rodzinnego. Aktualnie jednak szpitale wymuszające opłaty za poród rodzinny należą do zdecydowanej mniejszości. Badania statystyczne dowodzą, że obecność ojca przy porodzie zmniejsza stres rodzącej kobiety, zmniejsza ryzyko wystąpienia u niej depresji poporodowej, umacnia więź psychiczną między rodzicami, a nawet zmniejsza liczbę powikłań czysto medycznych w trakcie porodu.

Bardzo często łożysko postrzegane jest jako specjalna część porodu gdyż podtrzymuje życie dziecka przez wiele miesięcy. Wielu rodziców chce zobaczyć i dotknąć ten tajemniczy organ. W niektórych kulturach przyjęty jest zwyczaj wykopywania w ziemi dołka, do którego wkłada się łożysko i sadzi w nim drzewo podczas pierwszych urodzin dziecka. W innych kulturach istnieje ceremonia zjadania łożyska przez rodzinę noworodka. Zobacz także "poród lotosowy".

Najstarszą rodzącą kobietą była 70-letnia hinduska Rajo Devi. W grudniu 2008 roku urodziła dziecko poczęte w wyniku zapłodnienia in vitro.[1]

[edytuj] Zagadnienia prawne

O obywatelstwie noworodka decydują przepisy prawa. W prawie różnych państw działają różne unormowania, oparte na dwu odmiennych zasadach:

  • prawo ziemi (łac. ius soli) – zasada przyznawania obywatelstwa według miejsca urodzenia; zasada ta obowiązuje głównie w krajach obu Ameryk. Zgodnie z nią dziecko urodzone w USA otrzymuje automatycznie obywatelstwo amerykańskie;
  • prawo krwi (łac. ius sanguinis) – zasada przyznawania dziecku obywatelstwa rodziców; zasada ta obowiązuje w większości państw świata, m.in. w Polsce. Zgodnie z tą zasadą dziecko obywateli polskich otrzymuje automatycznie obywatelstwo polskie.

Z równoczesnego zastosowania tych reguł wyniknąć może automatyczne nadanie podwójnego obywatelstwa, gdy np. obywatelka Polski urodzi dziecko w USA, albo braku jakiegokolwiek obywatelstwa, gdy np. obywatelka USA urodzi dziecko w Polsce.

W prawie innych państw również istnieją przepisy pozwalające uregulować podobne sytuacje.

[edytuj] Statystyka

Najwięcej dzieci w Polsce rodzi się w styczniu co wynika ze zwiększonej liczby poczęć w kwietniu. Następnie systematycznie spada i najmniejsza jest w grudniu. Jednak do lat 60. XX wieku w dniach 1 i 2 stycznia liczba zarejestrowanych urodzeń była trzykrotnie większa niż liczba urodzeń 30 i 31 grudnia co było prawdopodobnie skutkiem zgłaszania przez rodziców daty urodzenia różnej od rzeczywistej daty urodzenia. Pod koniec XX wieku nie obserwuje się tego gdyż większość urodzeń odnotowuje się w szpitalach, które mają obowiązek codziennego zgłaszania urodzeń. W ciągu tygodnia najmniej urodzeń odnotowuje się w niedzielę i sobotę a najwięcej w poniedziałek i piątek, co wynika z organizacji pracy szpitala tzn. zmniejszonej liczby lekarzy w soboty i niedziele. W poniedziałek występują porody farmakologicznie opóźnione z niedzieli, a w piątek porody przyspieszone przed sobotą i niedzielą.


Przypisy

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne






Test psychologiczny
Jestem studentką psychologii społecznej i zwracam się do Was z prośbą o pomoc w moim badaniu - jeśli macie ok 10 min czasu, proszę, rozwiążcie podane poniżej testy. Test jest dobrowolny i calkowicie anonimowy. Możecie wyniki zostawić tu (wtedy nie będzie do końca anonimowo ;-) ), lub wysłać mi je przez PW lub na mój adres mailowy - testy podaję też w załącznikach do postu. (tina.klimek@gmail.com).

Z góry dziękuję wszystkim za pomoc.

CYTAT
Test 1

W tym kwestionariuszu badamy Twoje nastawienie wobec pewnych postaw światopoglądowych. W każdej z pozycji znajdują się dwa stwierdzenia, oznaczone literami a i b. Zaznacz dokładnie jedno z nich – to, z którym silniej się zgadzasz. Jeżeli nie zgadzasz się z żadnym z nich, zaznacz to, z którym mniej ostro się nie zgadzasz.


1 a. Problemy dzieci rodzą się ze zbyt częstego karania ich przez rodziców.
b. Dzisiejsze dzieci mają problemy przede wszystkim dlatego, że ich rodzice są zbyt pobłażliwi.
2 a. Wiele nieszczęść przydarza się z powodu pecha.

b. Przyczyną niepowodzeń ludzi są przede wszystkim popełniane przez nich błędy.
3 a. Jedną z przyczyn wojen jest to, że ludzie nie interesują się polityką w wystarczającym stopniu.
b. Wojny będą zawsze, cokolwiek byśmy robili aby im zapobiegać.

4 a. Na dłuższą metę, ludzie otrzymują od świata należny im szacunek.
b. Niestety, wartość konkretnej osoby jest najczęściej niedostrzegana, bez względu na to, jak się stara.
5 a. Stwierdzenie, że nauczyciele są niesprawiedliwi wobec uczniów jest nonsensowne.
b. Większość uczniów nie zdaje sobie sprawy, w jak znaczącym stopniu na ich oceny wpływają przypadkowe wydarzenia.
6 a. Bez sprzyjających okoliczności nie da się zostać dobrym przywódcą.
b. Zdolne osoby, które nie zostają przywódcami, nie wykorzystały własnych możliwości.
7 a. Nieważne jak się starasz, niektórzy nigdy cię nie polubią.

b. Ci, którzy nie umieją sprawić aby inni ich polubili, nie potrafią żyć z ludźmi.
8 a. Cechy dziedziczne mają olbrzymi wpływ na naszą osobowość.

b. To przede wszystkim doświadczenie ma wpływ na to, jacy jesteśmy.
9 a. Często się przekonuję, że co ma się wydarzyć to się wydarzy.

b. Wiara w przeznaczenie nie przyniosła mi nigdy tyle skutku co podejmowanie decyzji o ostatecznym nadawaniu biegu sprawom.
10 a. Dla dobrze przygotowanego ucznia nie ma w zasadzie czegoś takiego jak niesprawiedliwy sprawdzian.
b. Często pytania na sprawdzianie są tak dalece niezwiązane z treścią wykładów, że uczenie się nie ma właściwie sensu.


11 a. Odnoszenie sukcesów jest kwestią ciężkiej pracy. Szczęście ma tu niewiele lub nic do rzeczy.
b. Dostanie dobrej pracy zależy przede wszystkim od tego, czy jest się we właściwym czasie we właściwym miejscu.
12 a. Przeciętny obywatel może mieć wpływ na decyzje rządu.

b. Światem rządzi kilka wysoko postawionych osób i zwykły człowiek nie ma tu wiele do powiedzenia.
13 a. Gdy coś planuję, jestem niemal pewien, że się uda.

b. Nie zawsze warto planować z wyprzedzeniem bo wiele rzeczy i tak zależy od szczęścia lub pecha.
14 a. Są takie osoby, które są zwyczajnie złe.

b. W każdym człowieku jest cząstka dobra.

15 a. W moim przypadku, osiąganie celu ma niewiele lub nic wspólnego ze szczęściem albo jego brakiem.
b. W wielu przypadkach można z równym skutkiem podejmować decyzje rzucając monetą.
16 a. O tym, kto zostanie szefem, decyduje często to, kto znalazł się pierwszy w odpowiednim miejscu.
b. Sprawianie, aby ludzie odpowiednio postępowali zależy od zdolności a nie od szczęścia lub jego braku.
17 a. W sprawach globalnych jesteśmy ofiarami sił, których nie obejmiemy ani rozumem ani kontrolą.
b. Biorąc udział w życiu politycznym i społecznym możemy wpływać na losy świata.
18 a. Większość osób nie zdaje sobie sprawy, jak wiele w ich życiu zależy od przypadkowych splotów okoliczności.
b. W zasadzie nie istnieje coś takiego jak „szczęśliwy zbieg okoliczności”.
19 a. Należy zawsze przyznawać się do błędów.

b. Zwykle lepiej jest tuszować swoje błędy.

20 a. Trudno jest rozpoznać, czy jest się rzeczywiście lubianym przez daną osobę czy też nie.
b. To, ilu ma się przyjaciół, zależy od tego, jak miłą osobą się jest.

21 a. Na dłuższą metę, wszystkie złe przypadki w życiu zostają zrównoważone przez dobre.
b. Większość niepowodzeń jest spowodowana brakiem umiejętności, niewiedzą, lenistwem albo ich kombinacją.


22 a. Wkładając dostatecznie dużo wysiłku można wyeliminować korupcję polityczną.
b. Trudno jest ludziom mieć większą kontrolę nad tym, co politycy robią w zaciszu gabinetów.
23 a. Czasami nie rozumiem w jaki sposób nauczyciele decydują o przyznanej ocenie.
b. Istnieje bezpośredni związek między moim zaangażowaniem w naukę i otrzymywanymi stopniami.
24 a. Dobry przywódca oczekuje, że każdy samodzielnie będzie decydował o tym, co robi.
b. Dobry przywódca jasno przydziela wszystkim ich zadania.

25 a. Często mam wrażenie, że nie mam wpływu na to, co dzieje się wokół mnie.
b. Nie jestem w stanie uwierzyć, że przypadek lub szczęście odgrywają w moim życiu istotną rolę.
26 a. Ludzie bywają samotni ponieważ nie próbują nawiązywać przyjaźni.
b. Nie ma sensu starać się zadowalać ludzi. Jeśli cię lubią, to lubią.

27 a. W szkołach zbyt wiele wagi przywiązuje się do rozwoju fizycznego.
b. Sporty zespołowe są świetną metodą na rozwój charakteru.

28 a. To, co mi się przydarza jest moją sprawką.

b. Czasem mam wrażenie, że nie mam wystarczającej kontroli nad tym, dokąd zmierza moje życie.
29 a. Zazwyczaj nie potrafię pojąć dlaczego politycy zachowują się tak a nie inaczej.
b. Na dłuższą metę to ludzie są odpowiedzialni za złe rządy tak na szczeblu lokalnym jak i krajowym.



CYTAT
Test 2

Rozwiąż poniższe zadania. Wynik uzależniony jest od liczby poprawnie rozwiązanych zadań oraz wykorzystanego czasu.
Nieprzekraczalny limit czasu dla testu to 3 minuty.

1. Podaj kolejną liczbę w ciągu: 1, 3, 4, 7, 11, …. [ ]
2. Który wyraz nie pasuje do pozostałych?
A) rower B) samolot C) szklanka D) pociąg
[ ]
3. DŁUGI ma się tak do KRÓTKIEGO jak GRUBY do...
A) białego B) chudego C) szerokiego D) wolnego
[ ]
4. Który wyraz nie pasuje do pozostałych?
A) kajak B) królik C) zebra D) koszyk [ ]
5. Podaj kolejną literę w ciągu: a, C, e, G, i, … [ ]
6. Który element nie pasuje do pozostałych?
A) OC B) AC C) NNW D) PKP [ ]
7. Podaj kolejny element ciągu: Z, 2, Y, 4, X, …. [ ]
8. Który wyraz da się ułożyć z liter wyrazu PSYCHOLOG?
A) PROCH B) LOCHY C) DUCHY D) LOTTO [ ]
9. Podaj kolejną literę w ciągu: C, L, H, N, V, …. [ ]
10. Wskaż element, który powinien znajdować się w miejscu oznaczonym „?”
[ ]

Zaskakująca sonda na onecie - wyniki
Czytam sobie o bandytach z Usraela na onecie i spostrzegłem dość ciekawą sonde. Nazywa sie - "Od jakiego kraju Polska powinna sie uczyć".
No to niewiele myślac klinknałem Niemcy i myślałem "pewnie USA wygra" i jakie było moje zaskoczenie gdy okazało sie ze wygrała opcja "kraje skandynawskie"

A wiec 27% ankietowanych uwaza ze od krajów skandynawskich a na drugim miejscu (15%) ze od Niemiec.

To ciekawe, ale tez nieprecyzyjne określenie "kraje skandynawskie" bo przeciez miedzy Norwegią, Szwecją i Finladią są chyba znaczne róznice w sposobie zarządzania? A może coś je łączy jednak?

Byłem tylko w Szwecji i owszem nie obraziłbym sie gdyby tak Polska kiedys wygladała, bo naprawde rajsko smile.gif Tyle ze na państwo opiekuncze trzeba najpier zarobić i to duzo, a wiec Polska powinna teraz naśladować raczej Estonie...

Nie wiedzialem w ogóle ze w Polsce jest taki podziw i sympatia dla Skandynawii cool.gif

Sonda jest po prawej stronie lekko w dół - http://wiadomosci.onet.pl/1893836,12,item.html
Real Casino Guide
Real Casino Guide Here

real casino guide


real csaino guide
real cawsino guied
real acsino guide
real casinoo guide
reawl casino guide
realp casino guide
real casinok guidce
real casisno ugide
real casino guide
rdeal casino guide
real casino guidse
real casibo guide
rael casino gudie
real casino guidfe
real casino gudie
real casino guidew
real casijno guide
rael casino guide
http://sex.realcasinoguide4u.com/nude/sexy...asino-guide.htm
http://naked.realcasinoguide4u.com/bare/ne...asino-guide.htm
http://proven.realcasinoguide4u.com/bare/c...asino-guide.htm
http://bare.realcasinoguide4u.com/expensiv...asino-guide.htm
http://class.realcasinoguide4u.com/glossy/...asino-guide.htm
http://guarantee.realcasinoguide4u.com/saf...asino-guide.htm
http://you.realcasinoguide4u.com/love/nake...asino-guide.htm
http://money.realcasinoguide4u.com/porn/ex...asino-guide.htm
http://class.realcasinoguide4u.com/bare/ch...asino-guide.htm
http://guarantee.realcasinoguide4u.com/mon...asino-guide.htm


http://realcasinoguide4u.comhttp://realcasinoguide4u.com
ęđóňîĺ âčäĺî ďîđíî


Ýęńęëţçčâíîĺ ýđîňč÷ĺńęîĺ âčäĺî âű ěîćĺňĺ ńęŕ÷ŕňü ń âűńîęîé ńęîđîńňüţ



girls_xxx1-13.mpg ~ 4.91MB
teens_video5-19.avi ~ 5.45MB
girls_scene6-13.avi ~ 6.45MB
girls_scene7-17.avi ~ 4.76MB


Äë˙ âűáîđŕ đîëčęŕ ęëčęíčňĺ

Ó íŕń ĺńňü ďîđíî âčäĺî íŕ ëţáóţ ňĺěó:


îáđĺçŕííűĺ őóč ýđîňč÷ĺńęŕ˙ čăđŕ îđăŕçě ăĺč ěŕńňóđáčđóţň ńĺęń ôîňî ďîďîę ńĺęń îäčíîęčĺ ćĺíůčíű ďîđíî ýńňđŕäíűő ďĺâčö ďîđíî ńĺęđĺňŕđč äîęóěĺíňŕëüíîĺ ńĺęń čçíŕńčëîâŕíčĺ ńĺęń 40 ëĺňíčěč ńŕéň çíŕęîěńňâ âŕëĺđč˙
ôčëüěîňĺęŕ ńęŕ÷ŕňü ýđîňčęŕ on-line ďîđíî ôîňî ńĺęń ďîäđîńňęč ôîňî ńâčíăĺđű ďîđíî âčäĺî ńęŕ÷ŕňü ńĺęń óńëóăč ă őěĺëüíčöęčé ńęŕ÷ŕňü ëó÷řĺĺ ďîđíî-âčäĺî ďîđíî âčäĺî ăĺé ęčíî ďîđíî 11ëĺň îňĺö äî÷ęŕ ďîđíî âčäĺî číňčě ńŕëîíű â ă.ęŕěűřčíĺ ęîëăîňęč č ýđîňčęŕ ďîđíî âčäĺî dom 2 ěŕęńčě ďîđíî ôîňî ďđîńňčňóňęč - đŕáűíč ÷ĺë˙áčíńęčĺ äĺâî÷ęč ďđîńňčňóňęč
ďîđíî ôîňî ńňţŕđäĺńń đŕçâđŕň đŕńńęŕçű ç ďîđíî ńňđŕďîí çíŕęîěńňâî čćĺâńę ńęđűňŕ˙ ęŕěĺđŕ áĺńďëŕňíî ôîňî ăîëîé čđĺí ôĺđŕđč çĺëĺíîęóěńę ďđîńňčňóňęč ěîëîäűĺ äîáŕâčňü ďîđíî çîîôčëű ëóíęŕ óäîâîëüńňâčĺ äĺâóřęč
číňčě óńëóăč ňîëü˙ňňč ăîëűĺ ďîđíî çâĺçäű âčäĺî ďîđíóőŕ řęîëüíčö ôîňî ďîđíî ôîňî ęóđíčęîâŕ ďîđíî ôîňî ĺęŕňĺđčíáóđă ńęŕ÷ŕňü ďîđíîôčëüě äîě2 ďîćĺëűĺ ďîđíî ôîňî áŕęčíńęčĺ ňĺëęč ôîňî ăđóďďîâîăî ďîđíî číňčě řëţőč ďđîńňčňóňęč
ěĺćđŕńńîâîĺ ďîđíî ăîëűĺ ńĺńňđč÷ęŕ âčäĺîýíöčęëîďĺäč˙ ńĺęńŕ ńęŕ÷ŕňü ÷ŕň çíŕęîěńňâ ęđîâŕňęŕ đó çíŕęîěńňâŕ ëŕâ ďëŕíĺň ôîňî ěčíĺňŕ ţëčč âîëęîâîé ăîëŕ˙ ëĺńëč čńňĺđáđóę âčäĺî ďîđíî ęëčňîđ ďđîńěîňîđ áĺńďëŕňíîăî âčäĺî ďîđíî íŕ ęîěďüţňĺđĺ áĺç ďëŕňű çŕ sms ôčëüěű ńęŕ÷ŕňü ďîđíî ăđóďďîâîé ńĺęń âčäĺî áĺńďëŕňíî ńĺęń ňŕí˙ ńĺęń çŕęîěńňâŕ ńĺěĺíîâč÷ ńĺęń ďîđíî ęŕçŕíîâŕ ńęŕ÷ŕňü ďîđíî ôëĺř čăđó áĺńďëŕňíî ďđîńěîňđ ďîđíî â óçáĺęčńňŕíĺ áĺńďëŕňíî áđĺćíĺâŕ ăîëŕ˙ ďîđíî âčäĺî ăîńďîćč ňŕňü˙íŕ ôĺäîńîâŕ ôîňî âîđîíĺć ăîëŕ˙ éîőîíńîí ăĺč çíŕęîěńňâŕ íčćíčé íîâăîđîä 3gp ďîđíî ěîáčëű ńęđűňŕ˙ ęŕěĺđŕ řęîëüíűé ňóŕëĺň ńęŕ÷ŕňü ďîđíî teen ďčçäŕ ÷ëĺí ăîëŕ˙ ăĺđîčí˙ ńęŕ÷ŕňü ďîđíî ďĺńďëŕňíî ďîđíî íĺńîâĺđřĺííî ëĺňíčĺ ăîëűĺ ěčíĺň ëó÷řčĺ ÷ëĺíű ăĺĺâ ěîńęâű ďîđíî ńĺęń ôîňîăđŕôčč çíŕęîěńňâŕ ńňŕíöč˙ áĺńďëŕňíîĺ ďîđíî ďîńěîňđĺňü ńĺé÷ŕń ôîňî ÷ëĺíű ňđŕőŕňüń˙ ďîđíî âčäĺî ćĺíńęŕ˙ ý˙ęóë˙öčč ďđîńňčňóňęč ăîđîäŕ ňîáîëüńęŕ ăîëűĺ đîńńčéńęčĺ çíŕěĺíčňîńňč çŕíčěŕĺňń˙ ńĺęńîě řĺííĺí äîýđňč ăĺé ěčíńę ďîđíî ňŕěáîâ ďîđíî ěóćńęîĺ âčäĺî ŕíäĺđń ôđčńę ńĺęń áĺç đĺęëŕěű ěŕëîëĺňíčĺ ďđîńňčňóňęč ďîđíî âčäĺî ńĺęń ńęŕ÷ŕňü ďîđíî âčäĺî ďîđíî ëóíęŕ ěĺäčöčíńęîĺ ďîđíî ôîňî ăĺé ďîđíî ŕđěč˙ ňđŕő ďîđĺâî ńĺęń čńňîđčč ńňđŕďîí íĺăđčň˙íęč ńîńóň ÷ŕńňíîĺ ďîđíî ńâĺňű č ęîë˙ ďîđíî đîëčęč ńňŕőűő äŕě äîńňŕâęŕ číňčě ňîâŕđîâ ďîđíî ôîňî äëčííîíîăčő äĺâóřĺę ăĺé ęŕçŕőńňŕí çíŕęîěńňâŕ ôîňî ńîëäŕň ďîđíî ďîđíî ńĺęń ôîňî ńęŕ÷ŕňü ďîđíî ôčëüě őî÷ó ńęŕ÷ŕňü ńňŕňüč ŕíŕëüíűé ńĺęń ôîđóě âčáđŕňîđ ăĺëĺâűé đîçîâűé čçűńęŕííűé ńĺęń ęđŕř ňĺńň ŕěóëĺň ôîňî ďîđíî ôîňî ęŕáčíĺň ăčíĺęîëîăŕ
ďîđíî âčäĺî ó÷ĺíčęč ŕđěĺíč˙ ýđîňčęŕ ďîđíî ńęŕ÷ŕňü ďîđíî ęčíî ęŕ÷ĺńňâĺííű˙ ďîđíóőŕ óëü˙íîâńę ďđîńňčňóňęč ňĺëĺôîí ďîđíî ńđóůčő ďîđíî ôîňî ëčřĺíčĺ âëŕäčěĺđ ďđîńňčňóňęč ôîňî ńŕéň ďîđíóőč číöĺńň ńňŕđďîě đĺďđîäóęňčâíîńňü äĺâî÷ęč ďîäŕđęč äĺň˙ě äĺâî÷ęč ďîňíűĺ řëţőč ôîňî čçíŕńčëîâŕíč˙ ńĺęń ëóňüřčĺ ďîđíî ôîňîăŕëĺđĺč äĺâńňâĺííčöű ŕíŕëüíűé ńĺęń ôîňî ćĺńňîęîńňč ńĺęńŕ ďîđíî ńęŕ÷ŕňü áńďëŕňíî 11 äĺâî÷ęč ŕíŕëüíűé đŕçđűâ ň¸ëîę ń áîëüřčěč ńčńüęŕěč ĺáóň âî âńĺ äűđű ýđîňčęŕ ëĺńáč˙íęč ńęŕ÷ŕňü ńćŕňîĺ ďîđíî âčäĺî îđăŕíčçŕöč˙ äĺňńęîăî äîńóăŕ ýđîňčęŕ ćŕííŕ ôđčńęĺ
çíŕęîěńňâŕ íîăëčęč äŕěű â âîçđŕńňĺ ďîđíî ôîňî đŕńńęŕçű ńęŕ÷ŕňü ďîđíî âčäĺî ęčňŕ˙íîę ôîňî ňŕňóčđîâęč äĺâóřęč ÷ŕńňíîĺ ďîđíî ôîňî ăîëűő ďîđíî đŕńęŕçč áĺńďëŕňíčé ńĺęń âčäĺî ćîńňęîĺ ďîđíî áĺńďëŕňíî ďîđíî áĺńďëŕňíî videos ńĺęń ÷ŕň ęŕçŕíü ęđóňűĺ ďîđíóříűĺ ńŕéňű îăóđĺö ďčçäĺ ďîđíî ôîňî ëóíęŕ ëĺńáč˙íęč ëčćóůčĺ ęčńęč îđăčč ëĺńáč˙íîę ďîđíî ôîňî ďîćčëűő ćĺíůčí ěŕěęč áë˙äč ńĺęń řîď ęîěńîěîëüńęŕ˙ ńĺęń ěóěčôčęŕöč˙ áĺńďëŕňíîĺ ďîđíî âîëăîăđŕä íîâîóđŕëüńęčé ÷ŕň çíŕęîěńňâ ďîđíî ęŕđňčíęč đîëčęč đóńńęčé ňđŕíń ńőő çíŕęîěńňâŕ ňčíĺéäćĺđű ńĺęń ăŕëĺđĺč çđĺëűĺ ęčńęč ěîëîäűĺ ëčćóň ęčńęó ńňŕđűé ëĺęŕđü ęóçüěčíęč đóńńęîĺ ďîđíî âčäĺî áĺńďëŕňíî ńęŕ÷ŕňü ňŕéëŕíä ńĺęń óńëóăč ďîđíî ôîňî ęóđ˙ůčĺ ďîđíî ôîňî ăĺĺâ ďîëîâîé ŕęň sex webcams ôîňî ôčńňčíă řëţőŕ ěŕđüčíî íîăč ęîëăîňęč ôĺňčř

vrotmnenogi

MEGA KONKURS W mBANKU
cool.gif


MEGA KONKURS W mBANKU
trwa do 8 marca 2009!

Wystartowala kolejna edycja akcji,
w której Klienci polecający rachunki w mBanku
mogą zdobywać atrakcyjne nagrody.
W konkursie może wziąć udział każda osoba,
która posiada co najmniej jeden z rachunków w mBanku
- eKONTO, eMAX, eMAX plus lub izzyKONTO -
i polecić bezpłatne konto w mBanku swoim znajomym.

ZOBACZ TUTAJ JAKIE NAGRODY !!!!
http://mbank1.pl.tl/Konkurs-w-mBanku.htm

Dla uczestników konkursu,
którzy uzbierają największą liczbę punktów
przygotowano atrakcyjne nagrody,
wśród których sportowa Alfa Romeo
jako nagroda główna oraz liczne nagrody
gwarantowane:
aparaty fotograficzne,
odtwarzacze MP3
oraz zestawy głosników.
http://mbank1.pl.tl/Konkurs-w-mBanku.htm

Do 8.03.2009
>>> Promocyjne zaproszenia <<<
przesyłam każdej osobie
która wyśle e-mail o treści

>> Pozdrawiam i łapcie pieniądze za darmo w mBanku <<

na e-mail
mbank.2009.pl@gmail.com


bye1.gif

906 906 brak hosta no host brak hosta