Z Wikipedii

Poniżej znajduje się przepis na to, jak napisać hasło Wikipedii o wysokiej jakości, które w efekcie mogłoby zostać nominowane do grona Artykułów na medal lub Dobrych Artykułów.

Spis treści 1 Wybierz temat 2 Zadbaj o odpowiednie źródła informacji 3 Układ idealnego artykułu 3.1 Akapit wprowadzający – definicja i streszczenie 3.2 Główna część artykułu 3.3 Ilustracje 3.4 Linki do innych haseł w Wikipedii 3.5 Wskazanie źródeł informacji 3.6 Linki zewnętrzne 3.7 Kategorie i interwiki 3.8 Kolejność sekcji końcowych 4 Pozostałe uwagi 5 Jak odznaczyć hasło medalem 6 Zobacz też

[edytuj] Wybierz temat

Wybór tematu do artykułu to indywidualna sprawa. Możesz stworzyć idealny artykuł zarówno z już istniejącego, nie dość dobrego hasła, które rozwiniesz, możesz też zacząć pisać swój idealny artykuł od samego początku, jeśli wybrany temat nie został dotychczas opisany. W drugim przypadku upewnij się, czy temat nie został opisany pod nazwą bliskoznaczną lub synonimiczną, używając opcji przeszukiwania dotychczas napisanych haseł lub przeglądając odpowiednie kategorie tematyczne.

Chcąc utworzyć całkiem nowy artykuł, zapoznaj się wcześniej z zasadami jego tworzenia, a zwłaszcza z zasadami nazewnictwa haseł obowiązującymi w Wikipedii.

Po wyborze tematu hasła zapoznaj się z zawartością haseł tematycznie związanych z Twoim artykułem. W szczególności sprawdź czy wśród istniejących Artykułów na medal i Dobrych Artykułów nie ma opracowania podobnego tematu, które mogłoby stanowić pewien wzór do naśladowania. Sprawdź też czy dla danego tematu został opracowany odpowiedni standard edycyjny, jeśli tak – wykorzystaj go.

[edytuj] Zadbaj o odpowiednie źródła informacji

Doskonałego artykułu w zasadzie nie sposób napisać bez oparcia się na publikowanych źródłach informacji. Wiele informacji znaleźć można w Internecie, jednak należy być wymagającym wobec tego źródła. Nie powinno się opierać treści hasła na stronach mało wiarygodnych (hobbystycznych, blogach, komercyjnych) przedstawiających prywatne opinie i doświadczenia twórcy strony, nie podlegające żadnej krytycznej weryfikacji. Wartościowe są natomiast umieszczane w Internecie wszelkie dane oficjalne, publikowane przez rozmaite instytucje publiczne, strony czasopism z ogólnodostępnymi artykułami, naukowe bazy danych. W przypadku znalezienia wtórnych informacji, wskazane jest dotarcie do oryginalnego źródła danych, by nie powielać ewentualnych błędów wynikających z uproszczenia wiadomości lub niefachowej jego interpretacji.

Dla wielu tematów nieodzowne, dla niemal wszystkich wskazane jest przejrzenie i wykorzystanie publikacji tradycyjnych – książek i czasopism. W Internecie znaleźć można niewielką część tego typu źródeł w bibliotekach cyfrowych. Najbardziej wygodnie jest zgromadzić i wykorzystywać własny księgozbiór, w innym przypadku korzystać należy z zasobów bibliotecznych. Zawsze wskazane jest oparcie się przy tworzeniu hasła na różnych źródłach, pozwalających na pewną weryfikację danych i szersze, wszechstronne ujęcie tematu. W przypadku wątpliwości i problemów z weryfikacją jakichś informacji we własnym zakresie, warto zwrócić się o pomoc do wikipedysty posiadającego odpowiednią literaturę przedmiotu (zobacz Wikipedia:Biblioteka) lub przedstawić problem w odpowiednim tematycznie wikiprojekcie.

[edytuj] Układ idealnego artykułu

Przed przystąpieniem do edycji zapoznaj się z poradnikiem autora Wikipedii, aby dowiedzieć się jak poprawnie formatować tekst, stosować wytłuszczenia, podtytuły oraz przede wszystkim jak poprawnie tworzyć linki.

[edytuj] Akapit wprowadzający – definicja i streszczenie

Artykuł o obszernej treści powinien zaczynać się akapitem wprowadzającym, zawierającym treściwie sformułowaną definicję tematu i streszczenie najważniejszych informacji z całego artykułu. Wprowadzenie powinno zawierać informację możliwie kompleksową, choć krótką i w miarę możliwości zapisaną w języku niespecjalistycznym. Dzięki streszczeniu, czytelnik, który chce się tylko pobieżnie zapoznać z danym tematem, nie będzie musiał czytać całego tekstu. Długość tego akapitu jest zwykle skorelowana z długością całego hasła – wprowadzenie do bardziej rozbudowanych artykułów może zawierać nawet kilkanaście zdań.

Zaleca się rozpoczynanie hasła wytłuszczonym tytułem. Następnie w nawiasach można krótko wskazać na etymologię nazwy tematu, przy czym jeśli zagadnienie to jest obszerne i złożone – lepiej przenieść kwestie analizy nazewnictwa do dalszej części hasła. Następny element wprowadzenia to możliwie najkrótsza, jednozdaniowa definicja hasła wprowadzona po półpauzie (nie należy używać krótkiego znaku minusa dostępnego na klawiaturze, w celu uzyskania półpauzy należy przy wciśniętym przycisku Alt, wystukać na klawiaturze numerycznej ciąg znaków 0150 bądź skorzystać ze znaku "–" pod oknem edycji).

Niektóre rodzaje artykułów mogą mieć ustalony standardowy układ akapitu wprowadzającego (np. artykuły biograficzne).

Do edytowania akapitu wprowadzającego warto wrócić po zakończeniu tworzenia głównej części artykułu. Po opracowaniu zasadniczej części hasła wskazane jest uzupełnienie streszczenia, tak by zawierało wszystkie ważne informacje rozwinięte dalej w artykule. W akapicie wprowadzającym w zasadzie nie powinno się wstawiać przypisów, ani jako wtrąceń, ani jako wskazania źródeł. Tego typu rozwinięcia informacji lub wskazania źródeł odpowiednio mogą lub powinny być podane w zasadniczej treści hasła.

[edytuj] Główna część artykułu

W miarę rozrastania się treści hasła pamiętaj o jego podziale na akapity i sekcje, poprawiających przejrzystość i czytelność artykułu. Pilnuj logicznego układu podtytułów i nie przesadzaj z ich liczbą – jeśli informacje na dany temat można zapisać w niezbyt długiej, pojedynczej sekcji – lepiej tak zrobić niż dzielić je na drobne podsekcje. Pamiętaj też o tym, że podział na sekcje dla wielu tematów opracowany został w postaci standardów edycyjnych.

Obszerne zestawienia danych (zwłaszcza liczbowych) przedstawiaj za pomocą tabel lub list.

Jeśli jakaś sekcja (tudzież lista lub tabela) hasła jest bardzo rozrośnięta, warto rozważyć zapisanie jej jako odrębnego hasła Wikipedii. Można wówczas poprawić czytelność hasła opracowywanego zamieszczając w nim streszczenie danego tematu (z reguły bez tabel, schematów itp.) wraz z szablonem {{main|Nazwa hasła szczegółowego}} pod nagłówkiem sekcji.

Tworząc hasło pamiętać należy o możliwie kompletnym opisaniu danego tematu, uwzględniającego różne aspekty jego istnienia. W wielu artykułach warto opisać historyczne tło omawianego zagadnienia i opis historii zmian ludzkich zapatrywań na dany temat. Ważne jest opisanie skutków, zastosowań, wpływu na inne zagadnienia.

[edytuj] Ilustracje

Zadbaj o odpowiednie zilustrowanie hasła - przejrzyj zasoby grafik zgromadzonych w serwisie Commons i odpowiednio rozmieść je w haśle, pamiętając o tym, że jeden obrazek jest często więcej wart niż 1000 słów. Jeśli dysponujesz obrazkiem wzbogacającym treść hasła i nie mającym odpowiednika w zasobach Commons – wykorzystaj go, zapisując uprzednio plik za pomocą strony Commons:Upload/pl (pamiętaj, że nie możesz jednak w ten sposób łamać praw autorskich właścicieli obrazków). Czasami warto też poszukać obrazka na stronach zawierających bezpłatne grafiki i zdjęcia na licencji Public Domain. Obszerny spis stron www, na których są setki tysięcy publicznie dostępnych obrazków można znaleźć na stronie: en:Wikipedia:Public_domain_image_resources.

Obrazki opisz i zadbaj o to by schematy i opisy umieszczone w obrębie grafik były przynajmniej we wzorcowych hasłach także podane w języku polskim. Nie przeładuj hasła nadmiarem grafik, dbając o oryginalny przekaz każdej z nich (wybierz najlepszą grafikę na dany temat zamiast umieszczać serię różnych). W szczególności nie należy przytłaczać nadmiarem grafik (lub ich rozmiarem) początku hasła. Wielu czytelników poprzestaje na zapoznaniu się krótką definicją podaną we wstępie i dobrze sformatowane hasło powinno to ułatwiać zamiast przytłaczać obrazkami (dlatego np. zapomnieć należy o umieszczaniu na początku hasła rozległych panoram). W wyróżniających się hasłach niezalecane są także galerie.

[edytuj] Linki do innych haseł w Wikipedii

Zawartość Wikipedii zorganizowana jest w postaci hipertekstu co oznacza powiązanie haseł za pomocą odsyłaczy. Zamieniać na odsyłacze należy wszystkie terminy używane w haśle, które z różnych powodów warto przybliżyć czytelnikowi, które mogą pomóc w łatwiejszym zrozumieniu informacji lub mogą zainteresować czytelnika. Wstawiając odsyłacze do innych artykułów w Wikipedii nie należy z tym przesadzać, bo to zmniejsza czytelność hasła. Nie powinno się powtarzać wiele razy linków do tego samego hasła, chyba że hasło jest długie, termin ważny i niekoniecznie jasny dla czytelnika. Nie linkuj do słów trywialnych, które każdy rozumie (np: zło, dobro). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy linkowany termin, mimo że dość oczywisty, jest ściśle związany z tematem artykułu. Unikaj jednak zbyt dużego natłoku linków, bo to się źle czyta.

Wbudowuj linki do haseł w Wikipedii naturalnie w tekst – unikaj linków w nawiasach i wyróżnionych poprzez zapis typu "patrz też". Nie wstawiaj w treści hasła linków do stron w innych wersjach językowych Wikipedii. Do tego służą tzw. interwiki.

Pod tekstem hasła, jako pierwszą z sekcji końcowych możesz stworzyć sekcję "Zobacz też", zawierającą wypunktowane odsyłacze do haseł powiązanych z tematem, rozszerzających podane informacje jednak nieobecne w treści zasadniczej hasła. Nagłówek sekcji sformatuj tak jak inne nagłówki.

[edytuj] Wskazanie źródeł informacji

Źródła informacji zawartych w haśle podać można w jednym z trzech sposobów:

• przypisów i bibliografii (najczęściej),
• samych przypisów, jeśli każda informacja wymagająca podania źródła została opatrzona przypisem bibliograficznym (rzadkie przypadki),
• samej bibliografii, jeśli w artykule nie było żadnych informacji wymagających precyzyjnego wskazania ich źródła (bardzo rzadka sytuacja w przypadku rozbudowanych haseł).

Przypisy bibliograficzne podawać należy w szczególności przy informacjach kontrowersyjnych, rozmaicie interpretowanych w różnych publikacjach. Warto też przypisami bibliograficznymi opatrzyć informacje oryginalne, znalezione w jednym lub pojedynczych źródłach, nieobecne w innych. Zbędne jest opatrywanie przypisami bibliograficznymi informacji szeroko znanych i często opisywanych oraz tych które mają wskazane źródło w hasłach linkowanych wewnętrznie. Za sprawą przypisów artykuł jest łatwiej weryfikowalny. Opatrywanie informacji przypisami bibliograficznymi ułatwia też pracę redakcyjną, zwłaszcza przy obszernych lub kontrowersyjnych hasłach, przy których nierzadko zdarza się trafić na źródła w różnym stopniu rozbieżne lub sprzeczne. Przypisy zestawiane są automatycznie w odrębnej sekcji między głównym tekstem lub sekcją "Zobacz też", a "Bibliografią" za pomocą szablonu {{Przypisy}}.

W sekcji "Bibliografia" należy wymienić publikowane źródła wykorzystane przy pisaniu hasła, a które nie zostały wymienione w przypisach bibliograficznych lub zakres ich wykorzystania był szerszy niż oznaczony przypisami. W efekcie w bibliografii umieszcza się zwykle prace, stanowiące najbardziej obszerne źródła informacji na dany temat. Nie umieszczaj w bibliografii pozycji związanych z tematem, z których tak naprawdę nie korzystałeś.

Jeśli w przypisach są uwzględnione wszystkie pozycje, z których się korzystało, sekcję "bibliografia" można pominąć. Z drugiej strony, jeśli korzystało się tylko z jednego czy dwóch źródeł i na ich podstawie stworzyło się syntezę, w której trudno jest jednoznacznie ustalić, które fragmenty artykułu można przypisać do określonego źródła – można zrezygnować z korzystania z przypisów. Generalnie jednak zaleca się pisać artykuł w oparciu o możliwie jak najwięcej źródeł dokładnie oznaczając przypisami, fragmenty oparte na określonych publikacjach.

Źródła zarówno w przypisach jak i w bibliografii powinny być podane w formie noty bibliograficznej – z podaniem autora, tytułu pracy, dokładnej informacji gdzie i kiedy praca się ukazała, numerami stron i numerem ISBN lub ISSN. Warto wspomagać się przy tym szablonami bibliograficznymi takimi jak {{Cytuj stronę}}, {{Cytuj książkę}}, {{Cytuj pismo}}.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Jeżeli wiesz o wartościowych i wiarygodnych stronach w Internecie, zawierających informacje znacząco uzupełniające wiedzę na temat opisywany w haśle – wymień je w odrębnej sekcji pt. "Linki zewnętrzne". Dokonaj selekcji wśród stron jeśli jest ich więcej, pamiętając o tym, że Wikipedia nie jest katalogiem stron www. Nie podawaj w tej sekcji stron wykorzystanych jako źródła informacji przy tworzeniu hasła, podanych w przypisach lub bibliografii. Linki zewnętrzne wymień w postaci listy punktowanej opisując je w sposób możliwie pełny, tj. podając autora, tytuł i język, najlepiej wykorzystując do tego szablon {{cytuj stronę}}.

[edytuj] Kategorie i interwiki

Pamiętaj o wstawieniu artykułu do odpowiedniej kategorii i dodaj wszystkie linki Interwiki do innych, istniejących wersji językowych Twojego artykułu.

[edytuj] Kolejność sekcji końcowych

Końcowe sekcje artykułu powinny być umieszczane w takiej kolejności:

• Zobacz też (opcjonalna) – tu podajemy linki do innych artykułów na polskiej Wikipedii, jeśli wcześniej nie było do nich linków w głównej części hasła
• Przypisy – tworzona za pomocą szablonu {{Przypisy}}, podajemy tu bibliografię danych szczegółowych oraz ogólne notatki do głównej treści hasła
• Bibliografia (opcjonalna, o ile wszystkie źródła są podane w przypisach) – tu podajemy ważniejsze źródła na podstawie których powstał artykuł, i które nie zostały z jakichś powodów podane w przypisach.
• Linki zewnętrzne (opcjonalna) – tu podajemy linki do źródeł internetowych innych niż polska Wikipedia, jeśli wcześniej nie pojawiły się w przypisach i bibliografii.

Uwaga! Wszelkie wpisy w tych sekcjach powinny czemuś służyć, błędem jest wpisywanie czegokolwiek do "Zobacz też" czy "Linki zewnętrzne", aby tylko coś tam było. Tym bardziej nie należy podawać w bibliografii pozycji, z których w rzeczywistości się nie korzystało!

[edytuj] Pozostałe uwagi

Sprawdź czy w projektach siostrzanych istnieją zasoby, hasła lub kategorie na ten sam temat i używając odpowiednich szablonów wskaż je w sekcji "Zobacz też".

Jeśli piszesz artykuł, na temat którego istnieją kontrowersyjne poglądy, zapoznaj się z zasadami neutralnego punktu widzenia obowiązującego w Wikipedii.

Nie rób błędów ortograficznych. Wikipedia nie posiada niestety wbudowanego słownika, ale dobrym pomysłem jest pisanie tekstu w dowolnym edytorze tekstu, który ma taki słownik i przekopiowywanie sprawdzonego tekstu z edytora do pola edycyjnego Wikipedii. Niektóre przeglądarki, m.in. Firefox 2, mają wbudowany korektor pisowni.

[edytuj] Jak odznaczyć hasło medalem

Skonsultuj jakość i zakres treści hasła z wikipedystami edytującymi w danej tematyce i specjalizującymi się w korekcie językowej. Możesz do takiej konsultacji wykorzystać też stronę dyskusji odpowiedniego tematycznie wikiprojektu. Zwróć uwagę na wątpliwości i problemy, poproś o ocenę napisanego tekstu. Następnie popraw hasło uwzględniając zasadne uwagi innych wikipedystów. Zgłoś hasło do warsztatu PANDA wskazując na problemy z jakimi sam nie możesz sobie poradzić. Po takich konsultacjach możesz mieć nadzieje na pozytywny koniec nominacji na stronie Propozycji do Artykułów na medal lub Propozycji do Dobrych Artykułów. W trakcie konsultacji i nominacji bądź przygotowany na krytykę hasła, nie oczekuj samych pochwał. Wyjaśniaj wątpliwości i poprawiaj hasło w miarę padania zasadnych uwag. Pamiętaj też o tym, że nawet jeśli artykuł jest w 100% Twoim dziełem i ciężko się nad nim napracowałeś nie stanowi on Twojej własności i każdy może go dalej ulepszać.

[edytuj] Zobacz też

• Jak wykonać doskonałe zdjęcie

906 niezarejestrowana strona 906 sprawdz strone brak hosta