Parametry sygnału okresowego - Nauka

Parametry sygnału okresowego

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Sygnał okresowo zmienny to pojęcie stosowane szeroko w elektronice, telekomunikacji, elektrotechnice, akustyce, automatyce, fizyce i innych dziedzinach nauki i techniki. Artykuł zawiera zestawienie definicji podstawowych parametrów stosowanych do opisu sygnałów okresowo zmiennych. W tabeli poniżej zestawiono wartości tych parametrów dla kilku często spotykanych typów sygnałów. Szczegółowe omówienie poszczególnych parametrów, ich znaczenia, sposobów pomiaru i zastosowania znajdują się w odrębnych artykułach.

Spis treści

[edytuj] Definicja

Sygnałem okresowo zmiennym nazywamy każdą wielkość fizyczną x(t), zależną od czasu, jeżeli spełnia ona warunek

 x(t) = x(t+kT)\,
gdzie k = 1,2... zaś T jest ustaloną wartością (okresem sygnału).

Oznacza to, że wartości sygnału powtarzają się w odstępach czasu będących wielokrotnościami T. Sygnał taki jest funkcją okresową czasu.

[edytuj] Okres i częstotliwość

Najmniejszą wartość T o tej własności nazywamy okresem podstawowym, lub po prostu okresem sygnału. Z okresem związana jest częstotliwość f i pulsacja ω (częstość kołowa):

f = \frac{1}{T}

oraz

\omega = {2}\cdot{\pi}\cdot f

[edytuj] Składowe harmoniczne

Sygnał okresowo zmienny można przedstawić w postaci szeregu Fouriera, który może być zapisany na przykład w następującej postaci:

x(t)=X_0+\sum\limits_{n=1}^{\infty}X_{n}\cdot\sin(n{\omega}t+\varphi_{n})

gdzie:

X0 - składowa stała
Xn - amplituda n-tej harmonicznej
φn - przesunięcie fazowe n-tej harmonicznej

Pierwsza harmoniczna nosi też nazwę składowej podstawowej. Sygnał, który zawiera tylko jedną harmoniczną, jest sygnałem sinusoidalnym o amplitudzie X1

[edytuj] Wartość szczytowa

Wartość szczytowa (ang. peak value), zwana też wartością maksymalną sygnału, jest określona jako:

X_{max}=max|x(t)|\,

Wartość maksymalna sygnału sinusoidalnego nie posiadającego składowej stałej jest równa amplitudzie tego sygnału. Stosowane też bywa podobne pojęcie wartości międzyszczytowej (ang. peak-to-peak value):

X_{pp}=max|x(t)>0| + max|x(t)<0|\,

Dla sygnału sinusoidalnego wartość międzyszczytowa jest równa podwojonej amplitudzie.

[edytuj] Wartość średnia

Wartość średnia sygnału jest określona wzorem:

X_{m} = \frac{1}{T} \int\limits_{0}^{T}\,x(t)dx

Tak określona wartość średnia jest tożsama ze składową stałą X0 szeregu Fouriera tego sygnału (patrz wyżej). Sygnał,okresowy symetryczny względem osi x=0 ma wartość średnią równą zeru, toteż używa się także średniej z wartości bezwzględnej (w matematyce i teorii sygnałów: pierwszy moment absolutny, w elektrotechnice: wartość średnia sygnału wyprostowanego), która dla sygnałów nierównych tożsamościowo zeru ma wartość dodatnią:

X_{e}=\frac{1}{T}\int\limits_{0}^{T}\,|x(t)|dx

[edytuj] Wartość skuteczna

Wartość skuteczna (ang. RMS value) określa parametry energetyczne sygnału. W elektrotechnice najczęściej podajemy tę właśnie wartość (jeżeli mowa jest o prądzie lub napięciu zmiennym bez dodania określeń: średnie, chwilowe, maksymalne itp. - oznacza to, że mowa jest o wartości skutecznej). Jest ona określona wzorem:

X_{sk}=\sqrt{\frac{1}{T}\int\limits_{0}^{T}\,x^{2}(t)dx}

Wartość skuteczną można też wyrazić poprzez amplitudy składowych harmonicznych (współczynniki rozwinięcia sygnału w szereg Fouriera - patrz wyżej):

X_{sk}=\sqrt{X_{0}^{2}+\frac{1}{2}\sum\limits_{n=1}^{\infty}X_{n}^{2}}

(Powyższy wzór jest treścią twierdzenia Parsevala w teorii szeregów Fouriera)

[edytuj] Współczynniki bezwymiarowe

[edytuj] Współczynnik kształtu

Współczynnik kształtu (ang. waveform factor) jest stosunkiem wartości skutecznej do średniej z wartości bezwzględnej: k_{k}=\frac{X_{sk}}{X_{e}}

[edytuj] Współczynnik szczytu

Współczynnik szczytu (ang. crest factor) podaje stosunek wartości maksymalnej (szczytowej) do wartości skutecznej sygnału: k_{sz}=\frac{X_{max}}{X_{sk}}

[edytuj] Współczynnik zawartości harmonicznych

Współczynnik zawartości harmonicznych, mierzy w pewien sposób odchyłkę sygnału od przebiegu sinusoidalnego. Stosowane są dwie różne definicje tego współczynnika:

h_{1}=\frac{\sqrt{\sum\limits_{n=2}^{\infty}X_{n}^{2}}}{X_{1}}

lub:

h_{2}=\frac{\sqrt{\sum\limits_{n=2}^{\infty}X_{n}^{2}}}{\sqrt{\sum\limits_{n=1}^{\infty}X_{n}^{2}}}

(ta ostatnia wielkość bywa też nazywana współczynnikiem zniekształceń)

[edytuj] Wartości parametrów dla wybranych przykładowych sygnałów okresowych

Poniższa tabela podaje wartości wymienionych wyżej parametrów dla kilku najprostszych przebiegów okresowych. Przyjęto, że przebiegi pokazane w tabeli mają jednostkową wartość szczytową (amplitudę).

Rodzaj sygnału Postać sygnału Wartość średnia (bezwzględna) Wartość skuteczna Współczynnik kształtu Współczynnik szczytu Współczynnik zawartości harmonicznych
h1 h2
Sygnał stały (DC) _ 1 1 1 1 nieokreślony nieokreślony
Sinusoidalny
Sinusoida
\frac{2}{\pi}\approx 0,637 \frac{1}{\sqrt{2}}\approx 0,707 \frac{\pi}{2\sqrt{2}}\approx 1,11 \sqrt{2}\approx 1,414 0 0
Sinusoidalny wyprostowany dwupołówkowo
Sinusoida wyprostowana dwupołówkowo
\frac{2}{\pi}\approx 0,637 \frac{1}{\sqrt{2}}\approx 0,707 \frac{\pi}{2\sqrt{2}}\approx 1,11 \sqrt{2}\approx 1,414 \approx 0,225 \approx 0,219
Sinusoidalny wyprostowany jednopołówkowo
Sinusoida wyprostowana jednopołówkowo
\frac{1}{\pi}\approx 0,318 \frac{1}{2} = 0,5 \frac{\pi}{2}\approx 1,571 2 \approx 0,441 \approx 0,404
Trójkątny symetryczny
Przebieg trójkątny
\frac{1}{2} = 0,5 \frac{1}{\sqrt{3}}\approx 0,577 \frac{2}{\sqrt{3}}\approx 1,155 \sqrt{3}\approx 1,732 \sqrt{\frac{\pi^4}{96}-1}\approx 0,121 \sqrt{1-\frac{96}{\pi^4}}\approx 0,120
Prostokątny symetryczny
(współczynnik wypełnienia 50%)
Sygnał prostokątny
1 1 1 1 \sqrt{\frac{\pi^2}{8}-1}\approx 0,483 \sqrt{1-\frac{8}{\pi^2}}\approx 0,435
Piłokształtny
Sygnał piłokształtny
\frac{1}{2} = 0,5 \frac{1}{\sqrt{3}}\approx 0,577 \frac{2}{\sqrt{3}}\approx 1,155 \sqrt{3}\approx 1,732 \sqrt{\frac{\pi^2}{6}-1}\approx 0,803 \sqrt{1-\frac{6}{\pi^2}}\approx 0,626


[edytuj] Źródła

[edytuj] Literatura

  • Bolkowski, Stanisław: Teoria obwodów elektrycznych. Warszawa: WNT, 2008. ISBN 83-204-3344-9. 
  • Szabatin, Jerzy: Podstawy teorii sygnałów. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 2008. ISBN 978-83-206-1331-5. 





Mentor| przyrodnicze ścieżki edukacyjne
Zagospodarowanie ścieżek przyrodniczych edukacyjnych leśnych i rowerowych. Producent miejskich i leśnych tablic informacyjnych
Katalog, licea ogólnokształcące, uczelnie wyższe, szkolenia
Ogólnopolski Katalog Edukacyjny, ranking stron, ranking szkół. Szkoły, kursy i szkolenia.
Biuro Tłumaczeń LinguaForumu - Warszawa
.: Biuro tłumaczeń Warszawa :. +48 22 38 97 111 Angielski, Niemiecki, Rosyjski... języki obce. Darmowa wycena, Dostosujemy ofertę do Twoich wymagań! Tłumaczenia zwykłe, specjalistyczne, przysięgłe
Android.com.pl - Największe Polskie centrum Android OS
Android.com.pl - to największe w Polsce centrum Android OS. Systemu operacyjnego stworzonego przez Google. Na Android OS pracuje już T-mobile G1 / HTC Dream którego recenzję można u nas przeczytać.
Zespół Szkoły Podstawowej im. Władysława Orkana i Gimnazjum Publicznego w Porębie Wielkiej
Zespół Szkoły Podstawowej im. Władysława Orkana i Gimnazjum Publicznego w Porębie Wielkiej

brak hosta niezarejestrowana strona 906 906 no host