Z Wikipedii

Personifikacja mądrości (gr. Σοφια) w Bibliotece Celsusa w Efezie

1. Mądrość w najwęższym znaczeniu to umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, które w dłuższej perspektywie przynoszą pozytywne rezultaty. W innym ujęciu można powiedzieć, że mądrość to umiejętność praktycznego wykorzystywania posiadanej wiedzy i doświadczenia.

1.1 Według Hermenutikosa MĄDROŚĆ to struktura prawdy, której obfitość znajduje się np. w św. Biblii, jak i każdym religijnym tekście, który oparł się marności. Nauka mądrości powstała jako czwarta, i ma uznanie wśród wszystkich ludzi, jej siostry to: wiara, nadzieja i miłość, z nich miłość jest największa, to od niej rozpoczął "Ten, który Jest" (jak słusznie zauważa GIORGOS SEFERIS). Słowo (zbiór wrażeń) miłość jest najpełniejsze, lecz w woli wyjaśnienia, Hermeneutikos określa je jako: wiara w niekończącą się nadzieję miłosierdzia. Aby być mądrym nie powinno się grzechem zabijać własnej duszy, żyjąc bez rozeznania. Najprawdziwszym początkiem mądrości jest respektowanie Stwórcy (w św. Biblii określane mianem: BOJAŹNI, ale to pełniejsze wyrażenie). JP2 na jednym z kazań wygłoszonych podczas swoich wędrówek po świecie, zakomunikował: "Chwała Panu", i "I to Wystarczy". Każdemu, kto potrzebuje np. pieniędzy, Pismo Święte zaleca MĄDROŚĆ (Syr), jako tchnienie, jest dostępna każdemu i jest zgodna z wolą Jezusa. Najpewniejsza droga do mądrość, która nigdy nie zawodzi, i powinna być przestrzegana, została podana Mojżeszowi (10 przykazań). 10 przykazań to 2 poziomy wtajemniczenia. 1, 2, 3, i 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10. Drogę zaczyna się od 10. Hermeneutikos zauważa, że złamanie 4 dyskwalifikuje 5, 6 itd. Są one hierarchią. W takim prostym ujęciu MĄDROŚĆ to: specyficzna wiedza, która wcielana w życie, jak każdy czyn, powraca do swego źródła. Owoce mądrości są trwałe, i umiłowanie jej, poprzez rozmyślania o jej prawidłach, prowadzi do stanu, jak to zwą Buddyści i poniekąd Hindusi - oceanu mądrości, a św. Biblia zwie takie postępowanie "Szczytem roztropności". Należy w tym miejscu - na zakończenie - dodać, że mądrość przynosi owoc, owoc trwały, który pochodzi z drzewa życia, nawadnianego Duchem Świętym (każda Religia zrodziła się na Ziemi, a różnice polegają na tym, że są to spostrzeżenia, co do przymiotów Ducha Świętego). Tak więc, raz osiągnięta, sprawia, że decyzje podejmowane przez człowieka, są słuszne, zarówno teraz jak i potem, a także podobają się Bogu, bez którego woli nic nie oprze się marności. Mądrość może rozpoznać tylko mędrzec, rozumnym przychodzi to po namyśle lub po poradzeniu się, a kłamca (wg św. Biblii) nie przypomni sobie o niej. W tym miejscu odsyłam do św. Biblii po wskazówki jak ją posiąść. Nie należy również gardzić inną lekturą. Zdolności twórcze powstają tylko poprzez samouctwo, przewyższają każdego nauczyciela, lecz ta droga jest bardzo trudna. Lenin kiedyś wyrzekł: "Ucz się uczyć i jeszcze raz uczyć". Kończąc dodam - co jest konieczne - wiedza szczątkowa może zaszkodzić, a najgroźniejsze są półprawdy.

W tym sensie można np. mówić o mądrości nauczyciela, który wykorzystując swoją wiedzę pedagogiczną radzi sobie z kształceniem niesfornego ucznia, czy mądrości szefa, który w oparciu o posiadaną wiedzę fachową i praktyczną znajomość stosunków międzyludzkich skutecznie zarządza wieloosobowym personelem.

2. W głębszym sensie, często stosowanym w różnych religiach, mądrość oznacza zdolność do nacechowanego głębokim, emocjonalnym zaangażowaniem, działania zwiększającego w długiej perespetywie czasowej nie tylko dobro własne, ale też dobro ogólne. W tym sensie używa się tego terminu w takich zwrotach jak np. mądrość życiowa, czy mądrość rodzicielska.

W obu tych znaczeniach mądrość wymaga nie tylko samej wiedzy, lecz także szeregu predyspozycji psychicznych, ale też duchowych i etycznych, takich jak:

• umiejętność oceniania spraw z jak najszerszej i możliwie jak najbardziej obiektywnej perespektywy
• umiejętność panowania nad własnymi emocjami i popędami
• posiadanie sprawnego mechanizmu psychicznego podejmowania decyzji

i wielu innych.

Mądrość w wielu religiach i filozofiach była rozmaicie pojmowana. I tak, dla Platona mądrość była tożsama z kompletną wiedzą, gdyż wierzył on, że osoba posiadająca kompletną wiedzę automatycznie będzie podejmowała zawsze właściwe decyzje. Pogląd ten zakwestionował już jego uczeń Arystoteles, który zauważył, że sama wiedza zazwyczaj nie wystarcza do podejmowania właściwych decyzji i wymaga jeszcze posiadania szeregu określonych zdolności psychicznych. Do koncepcji platońskich wrócili jednak po wiekach stoicy, którzy pojmowali mądrość w sposób nawet jeszcze bardziej totalny i uważali, że mądrość można posiąść w całości albo nie posiadać jej wcale, i że raz nabytej mądrości nie można już utracić. Mądrość tę jednak są w stanie posiąść jedynie nieliczni, specjalnie predestynowani ludzie.

Większość myślicieli chrześcijańskich wiąże mądrość z miłością do Boga i ludzi, przy czym część (np. Św. Augustyn) uważała ją, wzorem stoików za rodzaj daru, który otrzymują od Boga nieliczni, zaś inni (np. Tomasz z Akwinu) skłaniali się do poglądu bliższego Arystotelesowi i uważali, że mądrości nabywa się samemu w toku cnotliwego i pracowitego życia i że nie nikomu nie jest ona automatycznie darowywana, ale też nikomu nie można jej automatycznie odmówić.

Europejska filozofia nowożytna, z wyjątkiem filozofii religii, już od czasów Kartezjusza w zasadzie odcięła się od stosowania tego terminu, ze względu na jego niejasność i niedefiniowalność.

W religiach Dalekiego Wschodu mądrość jest wiązana z osiągnięciem stanu oświecenia i wynika ze swoistej wiedzy, jaką się w wyniku tego oświecenia nabywa, połączonej z uczuciem jedności i współczucia do wszystkich istot żywych. Zdolność poszczególnych ludzi do osiągnięcia oświecenia, i co za tym automatycznie idzie - prawdziwej mądrości, jest jednak różnie pojmowana w tych religiach, od przyznawania, że każdy może ten stan osiągnąć przy odpowiednich staraniach, po pogląd że jest on dany wyłącznie nielicznie wybranym, którzy zdarzają się nie częściej niż raz na 2000 lat.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o mądrości