Z Wikipedii

He – Li – Be   H Li   Na     Układ okresowy
Dane ogólne
Nazwa, symbol, l.a.*	Lit, Li, 3
Własności metaliczne	metal alkaliczny
Grupa, okres, blok	1 (IA), 2, s
Gęstość, twardość	535 kg/m³, 0,6
Wygląd
Kolor	srebrzystobiały
Własności atomowe
Masa atomowa	6,941 u
Promień atomowy (obl.)	145 (167) pm
Promień kowalencyjny	134 pm
Promień van der Waalsa	182 pm
Konfiguracja elektronowa	[He]2s¹
e- na poziom energetyczny	2, 1
Stopień utlenienia	1
Własności kwasowe tlenków	silnie alkaliczne
Struktura krystaliczna	regularna przestrzennie centrowana
Własności fizyczne
Stan skupienia	stały
Temperatura topnienia	453,69 K (180,54 °C)
Temperatura wrzenia	1615 K (1342°C)
Objętość molowa	13,02×10-6 m³/mol
Ciepło parowania	145,92 kJ/mol
Ciepło topnienia	3 kJ/mol
Ciśnienie pary nasyconej	1,63×10-8 Pa (453 K)
Prędkość dźwięku	6000 m/s (293,15 K)
Pozostałe dane
Elektroujemność	0,98 (Pauling) 0,97 (Allred)
Ciepło właściwe	3582 J/(kg*K)
Przewodność właściwa	10,8×106 S/m
Przewodność cieplna	84,7 W/(m*K)
I Potencjał jonizacyjny	520,2 kJ/mol
II Potencjał jonizacyjny	7298,1 kJ/mol
III Potencjał jonizacyjny	11815,0 kJ/mol
Najbardziej stabilne izotopy*
izotop wyst. o.p.r s.r. e.r. MeV p.r. 6Li 7,5% stabilny izotop z 3 neutronami 7Li 92,5% stabilny izotop z 4 neutronami 8Li {syn.} 838 ms β- 16,004 8Be β- + 2 α   brak
Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, użyte są jednostki SI i warunki normalne.
*Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu

Lit (Li, łac. lithium - skała) – pierwiastek chemiczny, metal należący do grupy litowców w układzie okresowym. Stabilne izotopy litu to ⁶Li oraz ⁷Li. Jest najlżejszym metalem i ciałem stałym. Rozpoczyna grupę - litowce.

[edytuj] Wystepowanie

Lit występuje tylko w postaci związanej; w górnych warstwach Ziemi występuje w ilości 0,0018%. Minerały, w których występuje to: ambligonit, lepidolit, tryfilin i spodumen.

[edytuj] Odkrycie

Lit został odkryty w 1817 roku przez Johana Augusta Arfvedsona.

[edytuj] Charakterystyka

Związki litu to m.in. nadtlenek litu, węglan litu, wodorotlenek litu, wodorek litu, glinowodorek litu, azotek litu. Sole litu są w większości bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie, charakteryzują się też stosunkowo dobrą rozpuszczalnością w rozpuszczalnikach organicznych.

Lit jest metalem aktywnym, jednak jest znacznie mniej reaktywny od pozostałych litowców. Lit na powietrzu ulega pasywacji i bez dostępu wilgoci nie traci połysku, z wodą reaguje wyraźnie dopiero w temperaturze wrzenia. Z gęstością 0,535 g/cm³ jest najlżejszym ze wszystkich metali i pływa po powierzchni nafty oraz innych rozpuszczalników węglowodorowych. Aby uniemożliwiać kontakt z wilgocią z powietrza, przechowuje się go w słoikach wypełnionych całkowicie naftą, bądź gazem obojętnym takim jak argon

Lit, pod względem właściwości chemicznych przypomina wapniowce - tworzy trudno rozpuszczalny węglan, fosforan oraz fluorek. Wodorotlenek litu jest słabszą zasadą niż wodorotlenek sodu.

Kationy Li⁺ należą do V grupy kationów i barwią płomień na intensywny kolor wiśniowo-czerwony.

[edytuj] Zastosowanie

Lit jest stosowany do produkcji akumulatorów litowo-jonowych o dużej długowieczności i krótkim czasie ładowania oraz baterii litowych. Mydło litowe stosuje się w produkcji smarów. Związki metaloorganiczne litu zastępują obecnie tetraetyloołów i są stosowane jako środek przeciwstukowy. W stopach (np z glinem) stosowany w lotnictwie. Ciekły lit jest stosowany jako chłodziwo w reaktorach jądrowych. Deuterek litu jest istotnym składnikiem broni termonuklearnej.

[edytuj] Znaczenie biologiczne litu

Lit jest prawdopodobnie ważnym mikroelementem. Pośrednio potwierdza to działanie farmakologiczne soli litu takich, jak węglan litu, które z powodzeniem są stosowane w psychiatrii jako normotymiki.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Lit (pierwiastek)

p • d • e

Pierwiastki chemiczne

(Ac) aktyn · (Am) ameryk · (Sb) antymon · (Ar) argon · (As) arsen · (At) astat · (N) azot · (Ba) bar · (Bk) berkel · (Be) beryl · (Bi) bizmut · (Bh) bohr · (B) bor · (Br) brom · (Ce) cer · (Cs) cez · (Cl) chlor · (Cr) chrom · (Sn) cyna · (Zn) cynk · (Zr) cyrkon · (Ds) darmsztadt · (Db) dubn · (Dy) dysproz · (Es) einstein · (Er) erb · (Eu) europ · (Fm) ferm · (F) fluor · (P) fosfor · (Fr) frans · (Gd) gadolin · (Ga) gal · (Ge) german · (Al) glin · (Hf) hafn · (Hs) has · (He) hel · (Ho) holm · (In) ind · (Ir) iryd · (Yb) iterb · (Y) itr · (I) jod · (Cd) kadm · (Cf) kaliforn · (Cm) kiur · (Co) kobalt · (Kr) krypton · (Si) krzem · (Xe) ksenon · (La) lantan · (Li) lit · (Lr) lorens · (Lu) lutet · (Mg) magnez · (Mn) mangan · (Mt) meitner · (Md) mendelew · (Cu) miedź · (Mo) molibden · (Nd) neodym · (Ne) neon · (Np) neptun · (Ni) nikiel · (Nb) niob · (No) nobel · (Pb) ołów · (Os) osm · (Pd) pallad · (Pt) platyna · (Pu) pluton · (Po) polon · (K) potas · (Pr) prazeodym · (Pm) promet · (Pa) protaktyn · (Ra) rad · (Rn) radon · (Re) ren · (Rh) rod · (Rg) roentgen · (Hg) rtęć · (Rb) rubid · (Ru) ruten · (Rf) rutherford · (Sm) samar · (Sg) seaborg · (Se) selen · (S) siarka · (Sc) skand · (Na) sód · (Ag) srebro · (Sr) stront · (Tl) tal · (Ta) tantal · (Tc) technet · (Te) tellur · (Tb) terb · (O) tlen · (Th) tor · (Tm) tul · (Ti) tytan · (Uub) ununbium · (Uuh) ununhexium · (Uuo) ununoctium · (Uup) ununpentium · (Uuq) ununquadium · (Uut) ununtrium · (U) uran · (V) wanad · (Ca) wapń · (C) węgiel · (H) wodór · (W) wolfram · (Au) złoto · (Fe) żelazo

---

Pierwiastki niezsyntezowane: (Uus) ununseptium · (Uue) ununennium · (Ubn) unbinilium · (Ubu) unbiunium · (Ubb) unbibium · (Ubt) unbitrium · (Ubq) unbiquadium · (Ubp) unbipentium · (Ubh) unbihexium (Ubs) unbiseptium