Z Wikipedii

Dysertacja – pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) pisana w celu uzyskania stopnia naukowego, zazwyczaj w formie rozprawy. W Polsce napisanie i przedstawienie do recenzji dysertacji jest warunkiem koniecznym otrzymania stopnia doktora i doktora habilitowanego.

W przypadku dysertacji pisanej w celu otrzymania stopnia doktora (rozprawy doktorskiej), oczekuje się, aby zawierała ona oryginalne wyniki autora, wnoszące istotne, nowe treści do rozwoju nauki. Dysertacja pisana pod kontrolą i z pomocą promotora.

Nieco inaczej wygląda dysertacja pisana w celu uzyskania stopnia doktora habilitowanego. Składa się ona z krótkiego, kilkustronicowego, autorskiego omówienia obszernego programu badań prowadzonego przez kandydata oraz zbioru publikacji autora, w których opisane są jego oryginalne wyniki prac badawczych, składających się na opisywany program. Od omówionego programu badań oczekuje się, że wniósł on poważny, istotny wkład w określoną dziedzinę nauki. Dysertacja habilitacyjna musi być napisana całkowicie samodzielnie, bez wsparcia promotora.

W niektórych krajach, otrzymanie stopnia naukowego następuje automatycznie po przedstawieniu dysertacji i uzyskaniu pozytywnych jej recenzji. W innych, m.in. w Polsce wymagana jest jeszcze publiczna obrona dysertacji i multidyscyplinarny egzamin ustny (zobacz też: rigorosum).