Z Wikipedii

Anatolij Wasiliewicz Łunaczarski

Anatolij Wasiljewicz Łunaczarski, ros. Анатолий Васильевич Луначарский (ur. 16 grudnia (3 grudnia wg kalendarza juliańskiego) 1875, Połtawa, Ukraina – zm. 26 grudnia 1933, Menton, Francja) – radziecki filozof, teoretyk kultury i publicysta.

Urodzony w rodzinie inteligenckiej, dzieciństwo spędza wśród książek. W latach 1885-1892 Anatol pobiera nauki w szkole średniej w Kijowie, jak również mają miejsce początki jego działalności politycznej. W 1892 r. Łunaczarski wyjeżdża do Zurychu na studia filozoficzne, odbywa także podróże do Włoch i Francji.

W latach 1917-1929 był ludowym komisarzem oświaty w rządzie bolszewickim i rzecznikiem oraz propagatorem organizowania państwowej opieki nad dziećmi i młodzieżą, zastąpienia rodziny przez organizacje społeczne.

W 1930 roku zostaje członkiem Akademii Nauk ZSRR. W 1933 r. zostaje mianowany ministrem pełnomocnym ZSRR w Hiszpanii; umiera w drodze na tę placówkę.

Lew Dawidowicz Trocki, powiedział o Łunaczarskim, że jest "bolszewikiem wśród intelektualistów" i "inteligentem wśród bolszewików".

[edytuj] Wydania dzieł Łunaczarskiego

• A. W. Łunaczarskij, Sobranije soczinienij. Litieraturowiedienije. Kritika. Estietika, Moskwa 1963-1967 (8 tomów);
• A. W. Łunaczarskij, Izbrannyje statji po estietikie, pod red. F. Jermakowej, Moskwa 1975;
• A. W. Łunaczarskij, O wospitanii i obrazowanii, pod. red. A. M. Arsieniejewa, N. K. Gonczarowa, I. A. Kairowa, M. A. Prokofjewa, W. A. Razumnogo, Moskwa 1976.

[edytuj] Prace Łunaczarskiego w języku polskim

• A. W. Łunaczarski, O oświacie ludowej. Wybór pism, przekład Wiktora Woroszylskiego. Zasady szkoły pracy w tłumaczeniu anonimowym wg wyd. Szkoła pracy, Warszawa 1921. Wyboru dokonał i wstępem opatrzył Michał Szulkin, Warszawa 1961;
• A. Łunaczarski, Szkice literackie, przełożył Wiktor Woroszylski, wstępem poprzedził Jerzy Lenarczyk, Warszawa 1962;
• A. W. Łunaczarski, Pisma wybrane, wyboru dokonał M. Orlański, przedmową i przypisami opatrzył Leszek Turek, t. 1-3, Warszawa 1963-1964, 1969;
• A. Łunaczarski, Moje wspomnienia o Leninie, przekład Szymona Marycha, wstępem poprzedził Kazimierz Więch, Warszawa 1978.

[edytuj] Ważniejsze opracowania w języku polskim

• Irena Wojnar, A. W. Łunaczarski jako teoretyk sztuki i wychowania, "Kwartalnik Pedagogiczny" 1968, Rok XIII, nr 2;
• Leszek Turek, Antropologia filozoficzna i estetyka Anatola Łunaczarskiego, w: Leszek Turek, Kultura i rewolucja, Wrocław 1973;
• Irena Wojnar, Łunaczarski, wyd. Wiedza Powszechna, Warszawa 1980.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Anatol Łunaczarski - Metoda materializmu dialektycznego w historii literatury (plik pdf);
• Anatol Łunaczarski - Rewolucja i sztuka (plik pdf);
• Anatol Łunaczarski - Sztuka jako zjawisko społeczne (plik pdf).